EKKI SÓTT UM AÐ KÍKJA – ÞAÐ ER SÓTT UM AÐILD AÐ ESB

Senn greiðum við atkvæði um Það hvort eigi að sækja um aðild Íslands að Evrópusambandinu eins og gert var illu heilli árið 2009. Nú skal spurt hvort menn vilji framhald á því ferli, það er að segja aðlögunarferli að laga- og regluverki Evrópusambandsins. Spurt verður: „Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“
Umsóknin sumarið 2009 var afdráttarlaus beiðni um að Ísland fengi aðild að Evrópusambandinu. Fyrirvaralaus umsókn.

En þótt umsóknin hafi verið án fyrirvara setti Alþingi rauð strik sem íslenskir milligöngumenn í viðræðum við ESB mættu ekki stíga yfir. Þegar í ljós kom að fara þyrfti yfir þessi strik, bæði í landbúnaðar- og sjávarútvegskaflanum, til að halda mætti aðlögunarferlinu áfram var viðræðum sjálfhætt. Til voru þau á þingi sem þá vildu afdráttarlausar lyktir í málið. Það hefði mátt gera með þjóðaratkvæðagreiðslu annað hvort með því þjóðin úrskurðaði að málið væri úr sögunni eða að fallist yrði á frekari eftirgjöf á réttindum Íslendinga umfram hinar rauðu línur.

Raunveruleikinn annar en almennt hafði verið trúað

Þetta ferli tók á, helmingur ríkisstjórnarinnar var ferlinu fylgjandi, hinn á móti. Samkomulag var hins vegar um það að þannig mætti það vera. Málamiðlun ríkistjórnarflokkanna tveggja var nefnilega sú að á málið skyldi látið reyna. Viðræður myndu fljótlega leiða í ljós hvernig landið lægi.
Andstæðingar aðildar að ESB greiddu þannig atkvæði með ferlinu. Þessi var skýringin. Undarlegt? Ekki er því að leyna, ekki síst í ljósi reynslunnar sem var á allt aðra lund en menn höfðu ætlað. Ekki voru allir stjórnarþingmenn þessari málsmeðferð hlynntir. Þannig greiddu þau Atli Gíslason, Guðfríður Lilja Grétarsdóttir og Jón Bjarnason atkvæði gegn þessari málsmeðferð.
Tvær grímur fóru að renna á þau okkar sem stutt höfðum þetta ferli þegar milljaðrar tóku að streyma í styrki til að flýta fyrir aðlögun að regluverki ESB. Þetta voru svokallaðir IPA styrkir, Instrument for Pre-Accession Assistance en þeir eru þannig skilgreindir að þeim væri ætlað að auðvelda umsóknarríkjum „að aðlaga samfélag, efnahags- og lagakerfi að regluverki Evrópusambandsins.“

Ranghugmyndir um Evrópusambandið

Eitt ætla ég að leyfa mér að segja - liggur við að ég geti fullyrt – að ekkert okkar sem vorum í ríkisstjórn á þessum tíma gerði sér fulla grein fyrir því hve djúptækt umsóknarferlið yrði. Við kunnum að hafa haft mismikinn skilning á þessu en öll trúðum við því að viðræður tækju um það bil eitt ár, að hámarki hálft annað ár, og lyki þannig fyrir árslok 2010 eða á fyrstu mánuðum ársins 2011 í síðasta lagi.
Horft var til Noregs á tíunda áratugnum og ekki skilið til fulls að Evrópusambandið vr allt annað en það var orðið þegar komið var inn í þessa öld. Menn sögðu sem svo, Ísland væri búið að aðlaga sig í gegnum EES samninginn, fljótgert yrði að leiða til lykta við viðræðuborð hvernig landbúnaði og sjávarútvegi myndi reiða af við inngöngu í sambandið. Ef um hefði verið einfaldar könnunarviðræður að ræða en ekki aðlögun og undirbúning að aðlögum hefði þetta verið fljótgert.
En það var ekki aðeins svo að viðvörunarljós færu að blikka okkar megin. Á daginn kom nefnilega að Evrópusambandið fór að draga lappirnar þegar í ljós kom að meirihluti þjóðarinnar var orðinn afhuga þessu brölti, gagnstætt því sem verið hafði í kjölfar efnahagshrunsins.

Óásættanleg eftirgjöf

Nú sitjum við uppi með ríkisstjórn sem vill taka upp þráðinn á nýjan leik, endurnýja umsókn um aðild Íslands að Evrópusambandinu en lætur í veðri vaka að um það eitt sé að ræða að “kíkja í pakkann“ vel meðvituð um að þannig megi telja marga á að halda ferlinu áfram. Skoðanakannanir hafa þegar til langs tíma er litið gefið vísbendingu um að meirihluti þjóðarinnar sé andvígur aðild, en jafnara sé á metunum þegar spurt sé hvort við viljum ekki „kíkja“ eða ljúka verki sem hálfnað var. En sem áður segir var það verk meira en hálfnað því rauðu strikin komu í veg fyrir framhald því það hefði þýtt óásættanlega eftirgjöf. Spurningin 29. ágúst er því sú hvort fallast eigi á frekari eftirgjöf á sjálfsákvörðunarrétti Íslendinga.

Já til að sjá – en sjá hvað?

Ríkisstjórnin hefur verið ófáanleg – í besta falli þokukennd - að útlista fyrirvara sína; með öðrum orðum, pakki ríkisstjórnarinnar er ó-í-kíkjanlegur. Þau sem segja „já til að sjá“ mættu beina orðum sínum til ríkisstjórnarinnar.
“Kíkja í pakkann” í orðabók Viðreisnar, sem fer fyrir ríkisstjórninni í þessu máli, byggir væntanlega á því að fá að vita hvort við myndum fá haldið einhverjum þeim réttindum sem okkur voru tryggð með EES samningnum við inngöngu í sambandið.
Fyrir minn smekk var gengið allt of langt á kostnað sjálfsákvörðunarréttar og lýðræðis Íslendinga með EES samningnum. Að vilja ganga enn lengra út á þann planka er að öllu leyti óásættanlegt hvað mig varðar.

Til eru háskólaprófessorar

Háskólaprófessorar ganga nú fram fyrir skjöldu - ekki allir en þeir fyrirfinnast - sem segja aðild að ESB engu breyta um fullveldi Íslands. Þetta eru vægast sagt furðulegar yfirlýsingar. Auðvitað skiptir máli að undirgangast allt regluverk ESB, löggjafarvald og dómsvald, afsala okkur rétti til þess að gera tvíhliða viðskiptasamninga, að afsala okkur stólnum við samningaborð Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar, samsama okkur utanríkis- og hermálastefnu ESB (sem við vissulega gerum nú þegar en ekki á lögþvingaðan hátt eins og stefnir í), að því ógleymdu að landbúnaður og sjávaraútvegur færu undir ákvörðunarvald ESB að því leyti sem stjórnarskrá/grunnsáttmáli ESB kveður á um.

Maastricht er ekki sama og Lissabon

Þetta er mergurinn málsins, auðvitað eru til þau svið sem aðildarríki ESB fara sjálf með löggjafarvald, óháð ESB, en staðreyndin er hins vegar sú að sífellt fleiri málasvið eru keyrð þar undir og fest í regluverkið. Þegar þar er komið gilda ESB reglur umfram landslög og stjórnarskrár einstakra aðildaríkja. Evrópusambandið er í örri þróun í átt til sambandsríkis, Lissabon sáttmálinn er ekki sá sami og Maastrich sáttmálinn, fjarri lagi! Og síðan munu koma nýir sáttmálar, stöðugt endurnýjuð stjórnarskrá sambandsríkisins sem augljóslega er í mótun.

Varað við vegferð Viðreisnar

Við sem vörum við vegferð Viðreisnar segjum að undanþágur geti aldrei verið varanlegar því grunnsáttmálinn gildi um allt þegar til lengri tíma sé litið. Hann einn skipti máli, tilslakanir séu tímabundnar og víkjandi.
Í þessa vegferð ætti engin þjóð að fara nema hún sé sannfærð um að vilja ganga í Evrópusambandið. Það er skoðun sem ber að sjálfsögðu að virða. Að kíkja í pakkann er hins vegar ekki efnisleg skoðun að því er ég fæ séð heldur frestur á því að kynna sér málin og taka afstöðu.

Horfast ber í augu við hættur

Nú er klifað á því að ótti sé aldrei góður áttaviti og hvað ESB áhrærir sé ekkert að óttast – við getum alltaf hætt við eða gengið út.
Það er hins vegar hægara sagt en gert, hvað þá ef tekinn hefur verið upp sameiginlegur gjaldmiðill á forræði miðstýrðs evrópsks seðlabanka.
Þótt til sanns vegar megi færa að varast beri að láta stjórnast af ótta þá segir það sig sjálft að sérhver maður og sérhvert ríki verður að horfast í augu við hættur sem staðið er frammi fyrir.
Darwin sagði að mannkynið hefði komist þangað sem það er statt vegna þess að það hefði lært að koma auga á hættur og vinna í sameiningu á þeirri ógn sem að steðjaði hverju sinni.

Ursula von der Leyen, framkvæmdastjóri ESB, hefur margoft útlistað hvernig Evrópusambandið hyggist greiða fyrir aukinni vígvæðingu með því að taka hernaðarútgjöld út fyrir sviga í kröfum hvað varðar skuldasöfnun og halla á ríkissjóði en einnig með því að veita aðildarríkjunum lán fyrir auknum vopnakaupum. Það segir sig sjálft að einhvern tímann kemur að skuldadögum.
REARM Europe – Vígvæðum Evrópu á ný - er áætlun sem hún kynnti á árinu sem leið og hefur hún og aðrir talsmenn sambandsins hamrað á þeim boðskap síðustu mánuði auk þess að mikilvægt sé að til verði öflugur Evrópuher. Hann er þegar í burðarliðnum.
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/et/statement_25_673

 

Full ástæða til að óttast að með já-i hæfist vegferð sem erfitt gæti reynst að bakka út úr. Ég játa að mér finnst ógnvænleg sú tilhugsun að lenda lengra inn undir hrammi þess hernaðar- og fjármálakerfis sem hefur læst sig um Evrópusambandið. Nákvæmlega þetta er að gerast, ég og samherjar mínir á vinstri vængnum - Til vinstri við ESB – höfum fært fyrir þessu rök og munum halda áfram að gera það og beita okkur fyrir því að sem flestir segi NEI í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst!

 

--------------

Athygli er vakin á því að hægt er að gerast áskrifandi að fréttabréfi þessarar heimasíðu á slóð sem hér er að finna: https://www.ogmundur.is/
Fréttabréfið er sent aðeins endrum og eins til áskrifenda þeim að kostnaðarlausu að sjálfsögðu.

Here you can subscribe to a newsletter from this homepage, free of charge of course: https://www.ogmundur.is/

(Ábending: Margir þeirra sem hafa viljað skrá sig á útsendingarlista fréttabréfsins hafa orðið fyrir því að fá ekkert viðbragð eftir skráningu. Skýringin hefur oftar en ekki verið sú pósturinn hefur hafnað í ruslpósti. Fólk gæti að þessu.

To be taken note of: Sometimes people who have wanted to subscribe to the news-letter (by pressing skrá netfang and by then giving their e-mail, netfangið þitt) have not got any confirmation. Usually this is because the reply has been directed to the trash bin. Be aware of this.)