UMRÆÐA OG UMRÆÐULEYSI UM ESB

Ágætt var það hjá Sjónvarpinu að efna til umræðu um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta Silfri á árinu. Þar var samankomið fólk sem hefur lagt sig eftir því að kynna sér þessi mál frá ýmsum sjónarhólum.

Brýnt að ræða líklega þróun Evrópusambandsins

En sjónarhólarnir hefðu þurft að vera fleiri. Sérstaklega saknaði ég þess að horft væri til Evrópusambandsins sem ríkjaheildar í þróun. Þróun Evrópusambandsins skiptir nefnilega höfuðmáli ekki síst fyrir ríki eins og okkar litla land sem nýtur stöðu á alþjóðavettvangi sem við myndum glata. Kjarnlægt í umræðunum verður með öðum orðum að vera hvert hafi stefnt og hvert stefni.

Borðin og stólarnir

Í þessu samhengi er nauðsynlegt að rýna í áhrif Íslendinga við hið margumtalaða borð - borðið þar sem stefnan er mótuð og ákvarðanir teknar. Það nægir ekki að staðhæfa að við fengjum stól við slíkt ímyndað borð. Hér skiptir máli að horfa til þess að þróun Evrópusambandsins hefur verið í átt til samstæðs ríkis og fyrir bragðið fara áhrif einstakra ríkja þverrandi en stærðarhlutföll gilda í ríkari mæli. Í stað neitunarvalds aðildarríkja eru sífellt fleiri málaflokkar færðir undir meirihlutavald þar sem fjölmennustu ríkin eru að sjálfsögðu ráðandi. Á þessu varð grundvallarbreyting með Lissabon samningnum og stefnir enn í sömu átt.
Varðandi margumrædda stóla og borð gleymdist iðulega að ræða þá samninga sem miklu gilda nú og til næstu ára. Það eru alþjóðasamningar á vegum Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar og fleiri samningar af sama toga. Þar yrði stóllinn tekinn undan Íslendingum á sama hátt og gert hefur verið við öll aðildarríki ESB. Þau hafa bara einn stól - við hliðina á okkar – og eina rödd. Með öðrum orðum, áhrif okkar væru lítil sem engin og færu auk þess þverrandi og á alþjóðavettvangi yrðu þau að engu gerð. Má þar nefna tvíhliða viðskiptasamninga sem yrðu bannaðir.

Finnar fái að veita eigin landbúnaði stuðning – með skilyrðum

En spurningin er um undanþágur. Sérfæðingar Silfursins sögðu að samið hefði verið um sérlausnir til dæmis fyrir landbúnaðinn í ESB norðan tiltekinnar breiddargráðu. Við værum norðan þessarar línu var sagt. Þetta fyrirkomulag ætti því að geta gagnast Íslendingum en það „heimilar Finnum að styðja við landbúnað sinn“, var staðhæft í þættinum. Hugleiðum þessa litlu fullyrðingu. ESB regluverkið heimili Finnum að styðja við eigin landbúnað! Þykir fólki þetta eftirsóknarvert?
Gleymum því ekki að við kæmum til með að borga með okkur við aðild en fengjum auk þess leyfi til þess að borga meira til eigin atvinnugreina í afmörkuðum tilvikum, en aðeins með samþykki ESB. Gleymum heldur ekki að sérlausnir breyta engu um að valdið fer til sambandsins. Í tilfelli „sérlausnar“ Finna er kveðið á um ákveðið hámark sem þeir megi styðja landbúnað sinn til viðbótar styrkjum ESB en ekkert lágmark. Hversu mikill stuðningurinn má vera er ákveðið af sambandinu og sú tala gæti því hæglega ferið niður í núll. Valdið er í Brussel.

Hvar ætla stórir fjárfestar í sjávarútvegi að hag sínum verði best borgið?

Sjávarútvegurinn var að sjálfsögðu ræddur og þá hverju við fengjum ráðið. Bent var á að efnahagslögsaga Íslands lægi ekki að lögsögu annarra ESB ríkja, það gæfi svigrúm til að viðurkenna sérstöðu sem byggði á aflareynslu og þá reynslu hefðum við. Hvergi er hins vegar í sáttmálum ESB talað um að staðbundnir stofnar breyti einhverju um fulla yfirstjórn sambandsins yfir sjávarútvegsmálum sem þar er kveðið á um.
En hver erum við þess utan? Aðgangur að íslenskri sjávarauðlind byggir á íslenskri eignaraðild fyrirtækja í sjávarútvegi. Hún hefur verið tryggð með lögum. Yrði svo áfram? Eða kæmu eigendur spænskra og annarra evrópskra stórútgerða mættir hingað til leiks. Innan ESB er slík takmörkun á eignaraðild óheimil. Mér býður í grun að eigendur íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja hugsi gott til glóðarinnar að komast með hlutabréf sín í fjölþjóðlegar kauphallir. Við eigum verk að vinna að vinda ofan af framsalskerfi kvótans. Það verður ekki gert með inngöngu í ESB enda mun hún í engu hrófla við því

Að „aga“ launastéttirnar

Gestum Silfursins varð tíðrætt um efnahagsmálin, þau yrðu í fastari skorðum var sagt. En að hvaða leyti, leyfir ég mér að spyrja. Þegar lagt er við hlustir heyrist alltaf sami tónninn, nefnilega að vinnumarkaðurinn yrði „agaðri“. Launafólk veit mæta vel hvað það þýðir. Þetta þýðir að komið yrði böndum á kjarabaráttu láglauna- og millitekjustétta sem væri umfram það sem „sérfræðingar“ segja að megi bjóða atvinnulífinu upp á. Minna hefur jafnan farið fyrir umræðu um arðgreiðslur eða laun hátekjufólks þegar ágæti „agans“ hefur verið tíundað. Við eigum nóg af slíkum talsmönnum á Íslandi en með aðild að Evrópusambandinu fengju þeir heldur betur stuðning því þar hefur verið lagt kapp á gera „agann“ kerfislægan. Með því að horfa framhjá þessum veruleika verður hins vegar allt slétt og fellt – og átakalaust. Enda er það takmarkið.

Fjármagnsöflin hafa náð undirtökum í ESB

Mín afstaða mótast að verulegu leyti af andstöðu við þau öfl sem hafa náð undirtökum í Evrópusambandinu. Það eru fjármagnsöflin; grundvallarskipulagsbreytingar á innviðum aðildarríkja Evrópusambandsins eru að uppistöðu til í þeirra þágu. Annað víkur. Evrópusambandið byggir á þeirri grundvallarhugsun að markaðslögmálin eigi að ríkja, sem flest skuli flutt á markað en síðan komi eftirlit með markaðnum þannig að allir geti vel við unað. Af þessu höfum við fengið nasasjón í raforkukerfi sem er að rísa með endalausum milliliðum í samkeppni – rándýrri samkeppni á okkar kostnað. Þetta þarf að ræða, afstöðuna til markaðsvæðingar innviða samfélagsins og eignarhalds á auðlindum.
Það er misskilningur að Evrópusambandið svipti okkur auðlindum heyrist sagt. Það sé mikill misskilningur. Það er enginn misskilningur. Þetta er leiðin til að svipta almenning eigum sínum, markaðsvæða þær og einkavæða. Þegar eignahaldið síðan gengur kaupum og sölum í kauphöllunum er takmarkinu náð!

Uggvænleg þróun – enginn Palme til vandræða

Afstaða mín mótast einnig af hervæðingunni sem Evrópa er nú undirseld. Ég vil að Ísland tryggi sér sess utan þessa kerfis. Bæði yrði öryggi okkar betur borgið með þeim hætti og samviskunni liði betur en í slagtogi með gömlu nýlenduveldunum sem enn eru við sama heygarðshornið eins og dæmin sanna – gefi menn sér tíma til að skyggnast eftir því. Vel að merkja, með samræmdri mistýrðri utanríkisstefnu verður göngulagið takfast. Enginn Olov Palme til vandræða. Eða hvað hefur heyrst frá sænskum frá því að Palme og hans líka naut við? Með inngöngu í ESB foru foresendur Svía til sérstöðu að engu gerðar. 
Evrópusambandið er meira að segja farið að beita gagnrýnendur á utanríkisstefnu sína refsingum utan dómskerfisins. Á ekki umræða um þetta heima þjóð sem veltir því fyrir sér hvort hún vilji búa sér íverustað í valdakerfi Evrópusambandsins?

Verkefnið

Nú er verkefnið að kynna okkur málavöxtu rækilega. Hér er til dæmis greinargóð úttekt Kára sem birtist á heimasíðu minni fyrir fáeinum dögum. Þar er pakki sem hægt er að kíkja í:

https://www.ogmundur.is/is/frjalsir-pennar/logsaga-evropudomstolsins

--------------

Athygli er vakin á því að hægt er að gerast áskrifandi að fréttabréfi þessarar heimasíðu á slóð sem hér er að finna: https://www.ogmundur.is/
Fréttabréfið er sent aðeins endrum og eins til áskrifenda þeim að kostnaðarlausu að sjálfsögðu.

Here you can subscribe to a newsletter from this homepage, free of charge of course: https://www.ogmundur.is/

(Ábending: Margir þeirra sem hafa viljað skrá sig á útsendingarlista fréttabréfsins hafa orðið fyrir því að fá ekkert viðbragð eftir skráningu. Skýringin hefur oftar en ekki verið sú pósturinn hefur hafnað í ruslpósti. Fólk gæti að þessu.

To be taken note of: Sometimes people who have wanted to subscribe to the news-letter (by pressing skrá netfang and by then giving their e-mail, netfangið þitt) have not got any confirmation. Usually this is because the reply has been directed to the trash bin. Be aware of this.)