SÆLIR ERU FRIÐFLYTJENDUR
Birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 04/05.04.26.
Ég var viðstaddur fermingu um síðustu helgi. Dóttursonur minn var að fermast og fjölskyldan fylgdi honum til kirkju. Það var ánægjustund.
Þetta eru mínar helstu kirkjuferðir, skírnir og fermingar að ógleymdum útförum. Allt eru þetta félagslegir viðburðir þar sem ættingjar og vinir koma saman til að fagna eða syrgja. Ekkert nema gott og meira að segja mjög gott um það að segja.
Það skal viðurkennt að stundum hendir það mig er ég sæki athafnir kirkjunnar að þegar sleppir hinu félagslega erindi vilji hugurinn reika og ég hverfi inn í minn eigin hugarheim.
Ekki er þetta þó einhlítt, fjarri því. Þannig gerðist það í þessari fermingu að ég fór að hlusta og eftir því sem leið á athöfnina lagði ég betur við hlustir. Vitnað var í Fjallræðuna. Sælir eru friðflytjendur … Og svo kom að fermingarbörnunum. Þeim hafði verið falið það verkefni að finna í skráðum spakmælum Jesú Krists skilaboð sem þau vildu að fylgdu sér fram á veginn. Dóttursonur minn valdi orð um kærleikann, annað fermingarbarn valdi gullnu regluna, gerið öðrum það sem þér viljið að aðrir menn gjöri yður. Og svona gekk þetta úr munni fimmtán fermingarbarna, fallegar hugsanir og ásetningur um góða og kærleiksríka breytni.
Allt hafði ég heyrt þetta áður. Margoft. En nú varð þetta mér sem opinberun. Í heimi þar sem meginmarkmiðið er að sjá við óvinum, tæla þá í gildrur og krefjast þess af þjóðunum að þær láti fé af hendi rakna svo að þær verði í stakk búnar til þess að berjast hver við aðra.
Mér varð hugsað til þess að vígbúnaðarákallinu væri svarað af sívaxandi fjölda ríkja og birtist okkur í samræmdu göngulagi þeirra.
Rand-stofnunin, hugveita bandaríska utanríkisráðuneytisins, sagði í ráðgefandi skýrslu árið 2019 að nú væri lag að knésetja óvinaríkið Rússland með því að draga landið inn í vígvæðingarspíral sem það á endanum réði ekki við.
Fyrst bæri að koma í veg fyrir að Rússar gætu selt afurðir sínar, einkum gas og olíu. Síðan ættu herir bandalagsþjóðanna í NATÓ að gerast ágengir og ógnandi á norðurslóðum, fjölga heræfingum nærri Rússlandi og þrengja að norðurflota Rússlands. Nákvæmlega þannig var það orðað hjá Rand-stofnuninni. Miklu meira var sagt í þessari skýrslu hennar, til dæmis var fjallað um nauðsyn þess að setja óhlýðnar ríkisstjórnir af svo sem í Hvíta-Rússlandi og herða á vígbúnaði í Úkraínu …
Ég minnist þess hversu mjög ég fylltist óhug þegar ég las Rand skýrsluna á sínum tíma – vel að merkja, hún kom út löngu fyrir innrás Rússa í Úkraínu. Svo sá ég allt þetta ganga eftir.
Og nú er það borið á borð fyrir alla sem vilja á hlýða að rússneski flotinn sé orðinn stórhættulegur á norðurslóðum. Staðreyndin er þvert á móti sú að í seinni tíð hefur hann aldrei verið þar umfangsminni.
Nyrst í Noregi við landamæri Rússlands var nýlega mættur þýskur forsætisráðherra í hermannabúningi í felulitum ásamt fleiri kollegum að tala fyrir aukinni vígvæðingu þar. Félagarnir kváðust sjá fram á „stigmögnun” og undir þetta tók ofursti í norska hernum sem samkvæmt fréttum Ríkisútvarpsins sagðist “alla daga velta fyrir sér hvernig sigra megi í styrjöld. Aðalóvinurinn verði líklega Rússland.“ Hann var með öðrum orðum ekki alveg viss um hver óvinurinn yrði en um að gera að búast við hinu versta.
En kemur okkur til með að stafa ógn af óvininum sem Merz kanslari vill berjast við? Að því gæti komið enda gengur stigmögnunin út það að framkalla viðbrögð.
En hver skyldi þá vera hinn raunverulegi óvinur sem er að verða þess valdandi að um alla Evrópu er að takast að koma efnahagskerfum landanna „í stríðsham“ eins og forseti leiðtogaráðs ESB hefur boðað?
Það skyldi þó aldrei vera að hinn raunverulegi ógnvaldur sé okkur nær en við ætlum.
Gæti verið að Dwight D. Eisenhower hafi verið forspár í varnaðarorðum sem hann flutti bandarísku þjóðinni þegar hann kvaddi Hvíta húsið árið 1961. Þessi fyrrum yfirmaður bandaríska heraflans í Evrópu í seinna stríði og forseti Bandaríkjanna var ómyrkur í máli þegar hann varaði við hergagnaiðnaðinum, „military-industrial complex“. Næði hernaðarvélin tökum á þjóðfélaginu, sagði Eisenhower, væri voðinn vís.
Einmitt þetta hefur nú gerst. Og allir dansa með. Ekki alveg allir en skelfilega margir.
Sagnfræðingar framtíðarinnar – ef við verðum svo lánsöm að eiga framtíð – munu greina hvernig samfélögin læstust í ránsklóm drápsiðnaðarins í okkar samtíð. Þá mun það sjást hver var hinn raunverulegi óvinur.
Spurningin er hvernig eigi að glíma við hann.
Mér þótti ég fá svarið við ferminguna í Neskirkju þegar ég heyrði fermingarbörnin segja hvað þau vildu að yrði sitt veganesti út í lífið og hlýddi á áminninguna um friðarboðskapinn úr Fjallræðu Krists.
Hvernig væri að hugleiða þann boðskap á páskum?
--------
English version:
BLESSED ARE THE PEACEMAKERS
Last weekend I attended a confirmation ceremony. My grandson was being confirmed, and the family accompanied him to church. It was a joyful occasion.
These are my main visits to church - baptisms and confirmations, not to forget funerals - all of which are social events where relatives and friends come together to celebrate or to mourn. All this is to be commended.
It must be admitted that sometimes, when I attend church ceremonies, once the social purpose fades, my mind tends to wander and I drift into my own inner world.
But this is not always the case - far from it. At this confirmation, for instance, I did listen, and as the ceremony went on, I listened more attentively. The Sermon on the Mount was quoted. Blessed are the peacemakers … Then it was the turn of the confirmation candidates. They had been given the task of finding, among the recorded sayings of Jesus Christ, a message they wished to carry with them through life. My grandson chose words about love and compassion; another chose the Golden Rule: Do unto others as you would have others do unto you. And so it went, from the mouths of fifteen youngsters - beautiful thoughts and a resolve toward good and righteous conduct.
I had heard all this before. Many times. But now this came to me like a revelation in a world where the main objective is to outmanoeuvre enemies, lure them into traps, and demand that nations pour out money to be prepared to fight one another.
This made me think of how the call for armament is being answered by a growing number of states, visible in a coordinated march, nobody out of step.
The Rand Corporation, a think tank for the U.S. State Department, said in an advisory report in 2019 that the time was ripe to bring Russia – „the enemy” - to its knees by drawing it into an arms race spiral it ultimately could not sustain. They called this „extending Russia“.
First, Russia should be prevented from selling its products, especially gas and oil. Then the armies of NATO countries should become more aggressive and threatening in the Arctic, increase military exercises near Russia, and put pressure on Russia’s northern fleet: “Aggressive US and allied patrolling near Russian naval base areas could cause Russia to adopt expensive countermeasures. With limited access to the open sea, Russia would be sensitive to threats posed to these areas - particularly to the Arctic…” Much more was said in that Rand report - for example, the need to remove disobedient governments such as in Belarus and to increase armament in Ukraine, „lethal aid“ it was called …
I remember how deeply disturbed I was when I read the Rand report at the time - to be noted, this report was published long before Russia’s invasion of Ukraine.
Then I saw all this unfold.
And now it is presented to all those who want to hear that the Russian fleet has become extremely dangerous in the Arctic. The fact is quite the opposite. In recent times it has never been smaller. In other words this is totally untrue.
In northern Norway, near the Russian border, the German Chancellor Merz recently appeared in camouflage military attire along with other colleagues to advocate increased militarization in those parts. They speculated about the possibility of “escalation”, and a colonel in the Norwegian army excitedly agreeing said - according to news reports - that every day he “thought of how to win a war. The enemy will in all likelihood be Russia”, he said. In other words, he was not entirely sure who the enemy would be, but it was best to prepare for the worst.
But are we really under threat from the enemy Chancellor Merz so much wants to be at war with? I do not think so. Not in those parts at least.
Of course it might reach that stage given what escalation is about: Provoking a response.
But who then would be the enemy, that is the real enemy causing economies across Europe to be shifted into a “war mode,” as the President of the European Council has called for?
Could it be that the true source of danger is closer to us than we think?
Might it be that Dwight D. Eisenhower had been prophetic in the warning he gave the American nation when he left the White House in 1961? This former commander of U.S. forces in Europe during World War II and President of the United States spoke plainly when he warned against the „military-industrial complex“. If the war machine gained control of society, Eisenhower said, disaster would follow.
That is precisely what has now happened. And everyone is dancing along. Not quite everyone - but alarmingly many.
Historians of the future - that is if we are fortunate enough to have a future - will analyse how societies in our time became trapped in the claws of the killing industry. Then it will be obvious to all who the real enemy was.
The question is how to confront this enemy.
I felt I received the answer at the confirmation ceremony in Neskirkja when I listened to the children saying what they wanted to cherish in life and heard the message of peace from Christ’s Sermon on the Mount.
How about reflecting on that message at Easter?
------------------
Athygli er vakin á því að hægt er að gerast áskrifandi að fréttabréfi þessarar heimasíðu á slóð sem hér er að finna: https://www.ogmundur.is/
Fréttabréfið er sent aðeins endrum og eins til áskrifenda þeim að kostnaðarlausu að sjálfsögðu.
Here you can subscribe to a newsletter from this homepage, free of charge of course: https://www.ogmundur.is/
(Ábending: Margir þeirra sem hafa viljað skrá sig á útsendingarlista fréttabréfsins hafa orðið fyrir því að fá ekkert viðbragð eftir skráningu. Skýringin hefur oftar en ekki verið sú pósturinn hefur hafnað í ruslpósti. Fólk gæti að þessu.
To be taken note of: Sometimes people who have wanted to subscribe to the news-letter (by pressing skrá netfang and by then giving their e-mail, netfangið þitt) have not got any confirmation. Usually this is because the reply has been directed to the trash bin. Be aware of this.)