ÁRVEKNI Í STAÐ ANDVARALEYSIS
Birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 02/03.05.26.
Ég held að það hafi verið söngvaskáldið okkar hann Bubbi sem varaði við óttanum í skrifum á samfélagsmiðli nýlega; að við ættum ekki að láta stjórnast af ótta. Hann tengdi hugleiðingar sínar umræðunni um Evrópusambandið, ekki þannig þó að hann tæki afstöðu á einn veg öðrum fremur eftir því sem ég skildi hann; við ættum einfaldlega að mynda okkur skoðun án þess að vera haldin ótta.
Þessu er ég sammála. Ástæða er til að vara við óttanum. Hann á ekki að stjórna gjörðum okkar. En hið sama á við um andvaraleysið. Það er nefnilega ekki svo að aldrei sé tilefni til að hræðast. Maður sem heimsækir dýragarð í hita og vill kæla sig með því að stinga sér til sunds í ísbjarnalauginni er náttúrlega óttalaus en jafnframt er hann bjáni. Það er augljóst.
Það má meira að segja hæglega færa rök fyrir því að mannkynið sé komið þangað sem það þó er komið einmitt vegna þess að mannskepnan hafi haft vit á því að forðast það sem er henni skaðlegt og sækja fremur í það sem til heilla horfir. Þetta hefur náttúrlega gengið alla vega. En þó er það nú svo að maðurinn hefur lært að sækja í öryggið og forðast það sem ógnar lífi hans. Í mínum huga snýst umræðan nú um stundir að verulegu marki einmitt um þetta. Hvernig megi tryggja öryggi.
Ófriðlega horfir í heiminum. Það er óumdeilt. Það ætti líka að vera óumdeilt að við þurfum að horfast í augu við heiminn eins og hann er. Það er hins vegar umdeilt hvort lítil þjóð á Atlantshafshryggnum miðjum geti leyft sér að horfa jafnframt til þess hvernig hún vildi hafa heiminn. Og ef það færi saman við það sem tryggði best öryggi þessarar litlu þjóðar, væri þá ekki komin til sögunnar sú árvekni sem hefur reynst mannkynininu hvað best?
Hvort telja menn líklegra að verji sæstrengi Íslands betur, að taka þátt í stigmögnunar áreitni vesturveldanna austur á bóginn, eða að tala máli friðar óháð hernaðarbandalögum?
Á heimsvísu er staða okkar Íslendinga einstök. Við erum fámenn þjóð með yfirráð yfir einhverjum gjöfulustu fiskimiðum heims, með nægilega orku til sjálfbærni, nær sjúkdómafría bústofna, félagslega stjórn á mikilvægustu innviðum, herlaus og í kjörstöðu til að koma fram sem óháðir friðflytjendur.
Í alþjóðlegum samskiptum eigum við sæti við samningaborð, stór og smá. Fulltrúar okkar sitja við hlið fulltrúa stórþjóða í alþjóðastofnunum, við gerum tvíhliða viðskiptasamninga við hverjar þær þjóðir sem við teljum okkur hag í að skipta við, semjum á sjálfstæðum forsendum við borð Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar og tökum að sama skapi þátt í tengdum viðskiptaviðræðum sem fullvalda ríki á eigin forsendum; við eigum aðild að NATÓ (enn sem komið er illu heilli), jafnframt því sem við gerum „varnarsamninga“ við Bandaríki Norður Ameríku; við eigum aðild að hinu Evrópska efnahagssvæði (EES), þar sem nýta mætti undanþágur á fleiri sviðum en gert hefur verið, við höfum okkar eigin gjaldmiðil sem tekur mið af efnahagsveruleika Íslands fyrst og fremst og þannig mætti áfram telja.
Þessi sérstaða Íslands yrði að engu á allflestum framangreindum sviðum ef Ísland gerðist hluti af því sambandsríki sem Evrópusambandið stefnir hraðbyri í að verða. Ávinningur er hins vegar í besta falli óljós og þar ekkert fast í hendi.
Það er umhugsunarefni að áhugafólk um inngöngu Íslands í ESB telur að árangur við viðræðuborð yrði metinn í ljósi þess hvort tækist að halda eftir hjá þjóðinni einhverjum hluta af þeim augljósu gæðum sem Ísland býr yfir. En hvernig væri að halda þeim öllum hjá okkur óskertum?
Þótt ég gefi lítið fyrir „varnarsamning“ við Bandaríkin, einfaldlega vegna þess að óháð honum líta BNA svo á að Ísland sé á áhrifasvæði sínu, þá sitjum við engu að síður andspænis því ríki á viðræðubekk. Innan ESB yrðu það von der Leyen, Kaja Kallas eða menn á borð við Merz kanslara sem segist ekki óttast stríð, sem sætu þar fyrir okkar hönd. Við réðum engu um hvað þetta fólk segði eða aðhefðist.
Væru þessi skipti til góðs?
Eða koma ísbirnir upp í hugann og þá einnig þeir sem ekki kunna að hræðast þá?
-----------------
Athygli er vakin á því að hægt er að gerast áskrifandi að fréttabréfi þessarar heimasíðu á slóð sem hér er að finna: https://www.ogmundur.is/
Fréttabréfið er sent aðeins endrum og eins til áskrifenda þeim að kostnaðarlausu að sjálfsögðu.
Here you can subscribe to a newsletter from this homepage, free of charge of course: https://www.ogmundur.is/
(Ábending: Margir þeirra sem hafa viljað skrá sig á útsendingarlista fréttabréfsins hafa orðið fyrir því að fá ekkert viðbragð eftir skráningu. Skýringin hefur oftar en ekki verið sú pósturinn hefur hafnað í ruslpósti. Fólk gæti að þessu.
To be taken note of: Sometimes people who have wanted to subscribe to the news-letter (by pressing skrá netfang and by then giving their e-mail, netfangið þitt) have not got any confirmation. Usually this is because the reply has been directed to the trash bin. Be aware of this.)