Samfélagsmál

... Í dag birtist skýr og skelegg grein eftir Jón Þórisson, arkitekt og aðstoðarmann Evu Joly, í Fréttablaðinu sem ég hvet alla til að lesa. Hann er í hópi fólks sem gengið hefur fram fyrir skjöldu í baráttu fyrir samfélagslegu eignarhaldi á orkuiðnaðinum og ber að þakka honum, aðkomu okkar ástsælu  Bjarkar, Oddnýjar Eir Ævarsdóttur ber einnig að þakka og margra annarra að undanförnu. Það er ómetanlegt fyrir samfélagið að eiga þetta kröftuga fólk að og mætti nefna mörg fleiri nöfn, svo sem Láru Hönnu Einardóttur sem bloggar reglulega á Eyjuna og Sigrúnu Davíðsdóttur sem hefur verið með frábæra pistla í RÚV. Áfram mætti telja. Að vísu ekkert mjög lengi. Þeir eru nefnilega ekki óteljandi fréttamennirnir sem...

Íslandsbanki hefur skýrt frá því að hann sé að setja upp útibú í New York til að aðstoða fjárfesta til að komast yfir auðlindir Íslands, sjávarútveginn og orkulindirnar. Vísir.is segir svona frá: „Íslandsbanki ætlar að hasla sér völl í Bandaríkjunum með fjármálaráðgjöf við fjárfesta í sjávarútvegi og jarðvarmaorku. Til stendur að opna skrifstofu í New York og segir bankastjórinn (Birna Einarsdóttir) að ímynd Íslands í þessum geirum hafi ekki laskast þrátt fyrir bankahrun...

Gott er ef okkur auðnast að draga lærdóma af mistökum fyrri ára. Hver skyldu vera mestu mistökin? Ég hygg að það sé glámskyggni á samtímann. Gærdagurinn er að verða okkur ljós: Spilling, mistök, vanræksla, óheiðarleiki, valdníðsla og undirlægjuháttur. Kannski er hann verstur. Undirlægjuhátturinn. Hann birtist í því að þora aldrei í valdið en glefsa í þá sem liggja. Ef við ætlum raunverulega að læra af martröð undangenginna ára þá breytum við öllu okkar vinnulagi. Við horfumst í augu við þetta, hver og einn þarf að horfa í eigin barm. Stjórnmálamenn  þurfa að breyta vinnulagi sínu. Kerfið þarf að verða opnara og gagnsærra, stjórnmálin lýðræðislegri. Eru þessar ábendingar of almenns eðlis? Eru þetta klisjur? Nei, þetta er...

...Rauði þráðurinn í grein Björns er sá að mál málanna í samtímanum sé lýðræðið, með hvaða hætti ákvarðanir eru teknar í samfélaginu, hvernig sameiginlegir fjármunir okkar eru nýttir, til dæmis í lífeyrissjóðunum, samspil  lýðræðis, forréttindavörslu, valdahagsmuna, markaðar og sérfræðistjórnmála... Eflauast líkar ekki öllum allt sem sagt er. Til dæmis hef ég trú á því að Sjálfstæðisflokkurinn skrifi ekki upp á eftirfarandi einkunnagjöf: „Sjálfstæðisflokkurinn hefur einnig verið ófeiminn við að líta á ríkið sem einkaeign sína og telur sig hafa stundað spillingu í "fullum rétti", enda löglega kjörinn til áhrifa..."

Birtist í Fréttablaðinu 01.03.10.
...ýmsum spurningum þurfi að svara áður en haldið er lengra út í þetta einkavæðingarferli. Þær snúa bæði að aðgengi að heilbrigðiskerfi okkar og einnig að pyngju skattborgarans: Munu íslenskir sjúklingar geta sótt lækningu á nýja sjúkrahúsinu? Koma íslenskar sjúkratryggingar til með að borga? Hvaða lög og reglur gilda um EES-sjúklingana? Hvað um réttindi þeirra sjúklinga? Þegar íslenskir útrásarfjárfestar komust yfir búlgarska símann fyrir fáeinum árum...

Ósköp þykir mér dapurlegt þegar aðilar sem ég þykist vita að vilji vera samfélagslega ábyrgir falla á mikilvægu siðferðisprófi.  Þetta kom mér í hug þegar ég fór inn á síðu vefmiðilsins visir.is í morgun og við blasti lokkandi auglýsing sem beint var til spilafíkla um aðgang að spilavíti á netinu...

Birtist í Morgunblaðinu 27.02.01.
...Eða stendur einhver í þeirri trú að skattborgarinn eigi hvergi að koma nærri? Halda menn að fjárfestirinn ætli ekki að hafa neitt upp úr krafsinu? Í umræðu um einkarekna spítala á Alþingi nýlega var ég spurður hvers vegna ég vildi ekki leyfa einkaaðilum að fara sínu fram. Því er til að svara að fyrir mér mega einkaaðilar reisa alla heimsins spítala. En þegar þeir ætlast til þess að ég borgi fyrir reksturinn úr mínum skattborgaravasa þá vil ég vera með í ráðum...

Birtist í Fréttablaðinu 19.02.10.
Þróunarfélag Keflavíkurflugvallar kveðst hafa miklar væntingar um fjárhagslegan ávinning og atvinnusköpun vegna nýs einkarekins sjúkrahúss á Suðurnesjum á vegum fjármálamannsins Róberts Wessman. Er talað um að sjúklingar geti orðið allt að 1000 á fyrsta ári starfseminnar, störf sem skapist í tengslum við verkefnið nemi um 300 og heildartekjur af starfseminni geti orðið 3,5 milljarðar á ári. Okkur er kynnt þetta sem nýsköpun, framlag einkageirans til atvinnuuppbyggingar, nánast fundið fé...

Birtist í Morgunblaðinu 19.02.10.
Hér á landi hafa verið skýrar markalínur á milli almannaþjónustu og einkarekstrar í heilbrigðiskerfinu. Annaðhvort hafa sérfræðingar og aðrir starfsmenn verið á samningi við ríkið eða ekki. Þessi landamæri kunna nú að raskast. Í tengslum við áform um að reisa einkasjúkrahús á Íslandi, eins og Róbert Wessman og félagar hafa uppi áform um, er talað um að flytja inn sérfræðinga til landsins og jafnframt nýta innlenda lækna og annað starfsfólk. Að sögn eiga að vera þarna einhver skil á milli. Þá hefur verið talað um að aðgreina innflutta sjúklinga og innlenda...

Róbert Wessman er frumkvöðull og drifkraftur að baki nýju einkavæðingarátaki í heilbrigðisgeiranum. Til stendur að reisa einkasjúkrahús á Suðurnesjum, fyrir 1000 sjúklinga með 300 störfum. Svo er að skilja að fjármögnun komi frá sjóði sem eigi mér og þér tilveru sína að þakka... Er það fyrirheitna landið? Nýtt heilbrigt Ísland? Hugsum fyrst. Framkvæmum svo. Það er nóg af því komið að hafa þetta omvent einsog danskurinn segir.

 ...Á  sama tíma og menn beina vísifingri að Álftanesi  er verið að afskrifa skuldir fyrirtækja, í milljarðavís...En á eitt að gilda um fyrirtæki, annað um samfélag? Ætti þetta kannski að vera öfugt? Að sveitarfélag væri látið njóta betri fyrirgreiðslu en fjármálamenn og fyrirtæki? Þarf ekki að skoða til hvaða verkefna lánsfjármagnið rann? Hvort það var í hallir og einakþotur eða til uppbyggingar samfélags? Þetta þarf nefndin sem nú rýnir ofan í buddu Álftnesinga að íhuga. Hún þarf líka að skoða greiðslur úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga. Hefur Álftanes setið við sama borð og aðrir? Ég spyr. Ekki bara hér. Ég mun spyrja um það á  Alþingi ...

Birtist í Morgunblaðinu 14.01.10.
Í leiðara Morgunblaðsins á þriðjudag er fjallað um skattastefnu Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs og farið um hana óblíðum orðum. Fjármálaráðherra gerir því skóna að frekari skattahækkanir kunni að vera á döfinni en þegar eru orðnar og hljóti almenningur að vera farinn að lýjast að sitja undir sífelldum hótunum stjórnvalda um framtíðina.
Í leiðaranum er vísað í umræðu um skattamál fyrir síðustu kosningar. Það er vissulega rétt hjá leiðarahöfundi að stjórnmálamenn eiga að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að standa við það sem þeir segja kjósendum.