Greinar Apríl 2010

ÓSTAÐLAÐA ÍSLAND


Austarlega i Grímsnesinu er þessi notalega verslun sem ég hef ófáum sinnum lagt leið mína í. Gott viðmót alltaf þar. Nú er hún að loka. Ég þakka starfsfólkinu fyrir mig og lýsi eftirsjá. Ég trúi ekki öðru en þarna sé grundvöllur fyrir verslunarrekstur því orlofsbyggðin á þessum slóðum þenst út. Reyndar eru fleiri ágætar verslanir á þessu svæði, í Reykholti og víðar. En verslunin Borg er annað og meira en búð. Hún er fulltrúi hins óstaðlaða Íslands. Staðlaða Ísland er búið til með reglustiku á miðstýrðu teikniborði stóru olíufélaganna...

Lesa meira

HVERNIG VERÐA GÓÐIR SIÐIR BEST TRYGGÐIR?


...Sjálfur held ég að opin umræða sé vænlegri til árangurs en regluverk. Opin lýðræðisleg umræða er út af fyrir sig líkleg til að móta  góðan tíðaranda gagnstætt því vinnulagi sem mótast í skugganum jafnvel þótt menn hafi þar einhverjar reglur að styðjast við. Tveir fyrrverandi sendiherrar, þeir Svavar Gestsson og Þorsteinn Pálsson, komu fram í útvarpsþættinum Sprengisandi á Bylgjunni í dag og voru þar sammála um  að setja þurfi embætti forseta Íslands ný lög og siðareglur. Kannski er þetta góð hugmynd. Nema hvað rótin að henni þykir mér ekki vísa inn í framtíðina. Báðir hafa þeir ...

Lesa meira

LEIÐRÉTTINGIN OG LYGIN

Birtist í Fréttablaðinu 24.04.10
FB logo...Hugaræsingin sem heltekið hefur margt fjölmiðlafólk og fleiri í þessu Kötlumáli er af nákvæmlega sama toga og átti sér stað í aðdraganda hrunsins, nema nú með öfugum formerkjum. Það sem forsetinn gerir og segir þykir nú ekki að öllu leyti gott, heldur að öllu leyti slæmt. Þótt menn viti innst inni hvað rétt er, þá virðist mér alltof margir - nú sem fyrr-   gera það sem auðveldast er í umræðunni: Láta berast með straumnum. Lærdómur hrunsins er að...

Lesa meira

RANNSÓKNARSKÝRLSA ALÞINGIS: UPPHAF EN EKKI ENDIR


Gagnrýni í garð Alþingis fyrir sinnuleysi í uppgjörinu eftir hrunið er ekki alls kostar sanngjörn. Rannsóknarskýrslan sjálf er til marks um vilja Alþingis til að kryfja málin til mergjar. Enda þótt ýmsar brotlamir séu á skýrslunni  - og nauðsynlegt er að lagfæra þær - þá er hún mikilvæg af tveimur ástæðum fyrst og fremst að mínu mati. Í fyrsta lagi kortleggur skýrslan umfang misferlis í fjármálaheiminum og tengslum hans við stjórnmálin. Í örðu lagi er skýrslan umræðugrundvöllur fyrir breytt vinnulag í stjórnsýslunni og í stjórnmálum. Hún er þannig upphaf en ekki endir. Rannsóknarvinnunni þarf að halda áfram. Það skortir til dæmis verulega á að ...

Lesa meira

GLEÐILEGT SUMAR!


Bragi Björnsson skátahöfðingi , sagði í ræðu við hefðbundna skátamessu í Hallgrímskirkju í dag, sumardaginn fyrsta, að þegar hann héldi á vit náttúrunnar í útilegum sumarsins hyrfu allar áhyggjur sem dögg fyrir sólu enda væri bjartsýninni tjaldað. Vel mælt og uppörvandi hugsun. Gömul þjóðtrú leggst á sveif með bjartsýnisfólki í dag því samkvæmt henni veit á gott þegar vetur og sumar frjósa saman. Það gerðist að þessu sinni. Þannig að margfalt tilefni er til að brosa breitt í dag og óska hvert öðru gleðilegs sumars. Jafnframt hljótum við öll að hugsa til þeirra sem...

Lesa meira

HEIMILIN EIGA AÐ VERA FRIÐHELG


Krafa fólks sem er að missa heimil sín er að þau verði friðhelg, að ekki sé hægt að ganga að þeim. Krafan er: Hlífum heimilunum. Þetta er krafa um mannréttindi. Og það eru mannréttindin sem eiga alltaf að verða okkur efst í huga. Líka mannréttindi þeirra sem verða nú fyrir gagnrýni í þjóðfélaginu vegna tengsla við orsakir hrunsins, beinna eða óbeinna. Mótmæli í þjóðfélaginu á ekki að kæfa. Mótmæli eru réttmæt. En spurnnigin er hvar og hvernig þessi mótmæli eru í frammi höfð. Nú berast fréttir af mótmælum við heimili fólks. Þessu vil ég andæfa.
Hafa ber í huga  gamla vísdómsreglu...

Lesa meira

HAFA SKAL ÞAÐ SEM SANNARA REYNIST


...Í dag var ítarlegt viðtal við forseta Íslands í fjölmiðlum. Þar hélt hann því fram að í veigamiklum atriðum hefði verið farið ranglega með staðreyndir um forsetaembættið í Rannsóknarskýrslunni. Þetta er alvarlegt ef rétt er. En þó ekki alvarlegra en svo að hægt er að bæta um með því að koma við leiðréttingum. Það verður Alþingi að sjá til að verði gert og þá einnig varðandi aðra þætti sem misfarið er með í skýrslunni. þetta þarf að gerast með markvissum hætti. Góða skýrslu má ekki eyðileggja með aðgerðaleysi í þessu efni. Heildarmyndin sem dregin er upp í skýrslunni hygg ég að sé rétt. Á hana getur hins vegar fallið skuggi ef rangfærslur eru ekki leiðréttar.  Hafa skal það sem sannara reynist var sagt forðum og á það...

Lesa meira

Í LEIKRITI EFTIR IBSEN?


Á morgun verður birt skýrsla Rannsóknarnefndar Alþingis. Lögreglan segist verða í viðbragðsstöðu, biskup þjóðkirkjunnar hefur sent prestum og djáknum bréf þar sem hann hvetur til þess að söfnuðir kaupi eintak af skýrslunni og láti liggja frammi í safnaðarheimilum. Þar geti fólk síðan beðist fyrir. Fjölmiðlarnir segjast hafa verið að undirbúa sig vikum saman, fréttamenn eru hvattir til að verða vel sofnir, leikarar munu stíga á svið í maraþon lestri þar sem hvert orð skýrslunnar verður lesið á fimm sólarhringum.  Á Alþingi streyma út upplýsingar um  tímasetningar, hvenær  - uppá sekúndubrot  - skýrslan verði birt, hvenær vefurinn opnaður og hvenær plöggin verði komin á borð þingmanna.  Þeir segjast sumir hverjir hafa af því þungar áhyggjur að ...

Lesa meira

VERÐMÆTUR MAÐUR


...Á slíkum stundum er oft boðið upp á gamalt eðalefni. Af því er mikið til í kistum Ríkisútvarpsins. Sannkallaðir menningarfjársjóðir. En það er ekki nóg að búa yfir vönduðu efni frá fyrri tíð. Framleiðsla á gæðaefni þarf að vera stöðug. Ríkisútvarpið þarf stöðugt að veita menningu samtímans út til þjóðarinnar. Svo er það hitt, að ef dagskrárgerðin gengi út á það eitt að finna gott en gamalt þá er hætt við stöðnun; að áhöfnin á fleyinu hætti að geta fundið ný mið. Í menningarútvarpi sem rís undir nafni rennur fortíð og samtíð saman í eitt. En það þarf þekkingu og  góða dómgreind  til að flétta saman gamalt og nýtt svo vel sé; spinna úr því nýjan þráð. Það kann Gunnar Stefánsson...

Lesa meira

GLEÐILEGA PÁSKA


...Í ofanálag bauð náttúran upp á eldgos  á Fimmvörðuhálsi - vonandi fólki og dýrum að skaðlausu. Áhugi landsmanna á gosinu er ótvíræður. Hann ber ekki aðeins vott áhuga á náttúruundrum heldur líka á landinu okkar.  Þúsundir hafa farið að sjá gosið - nokkuð sem ekki er með öllu hættulaust í nálægð. Á sveimi eru hjálparsveitirnar. Þær gefa okkur öryggistilfinningu og hlýjar hugrenningar.
Ég óska öllum lesendum síðunnar gleðilegra páska.

Lesa meira

Frá lesendum

HVER BER ÁBYRGÐ Á ÍSLENSKU KJARNORKUVERUNUM?

Uppruni raforku á Íslandi er 57% jarðefnaeldsneyti, 34% kjarnorka og  endurnýtanleg raforka einungis 9%. Þessi tilhögun og brask hjálpar umhverfissóðum að sýna hreinna bókhald. 
Það sem ég velti fyrir mér, hver er ábyrgð íslenskra fyrirtækja sem selt hafa kjarnorkuveri upprunaábyrgð sem verður svo fyrir stórslysi, s.b. Tjernobil, er ekki eigandi upprunans sökudólgurinn eða ...
Rúnar Sveinjörnsson

Lesa meira

ÍSLANDSBANKI SELDUR

Bjarni selur bankann fljótt
bætir við fjölskyldu eignir
þó Engeyingarnir eigi gnótt
eflaust verða fegnir.

SA hagnaðist um fúlgur fjár
fljótlega kaupa því banka
En alþýðan sveltur og er sár
sé Drífu með þunga þanka.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

Lesa meira

HÆTTA BÚIN LÝÐRÆÐI

Trump er auðvitað skíthæll. Hlaut þó næstum helming atkvæða í kosningum. Lafir enn í embætti. “ Ákvörðun” netmiðla að loka fyrir munnræpu þessa forseta á vettvangi sinum er vel tekið af mörgum. Eftir stendur að lokunin er í raun pólitisk valdbeiting, sem nýta má í hvaða tilviki sem er. Hvaða raddir sem er má þannig þagga, falli þær ekki í kram ráðandi netmiðla. Þar er hætta búin ...
Nonni

Lesa meira

,,ÁRAMÓTINN 20-21‘‘

Landsmenn fagna nú lokast sárið
því loksins kláraðist ótuktar árið
sprautu víst fáum
bættan hag sjáum
og fljótlega líður frá Cóvíd fárið.

Ég óska öllum árið gott
eftir óþverra pestina 
Kófinu nú komum á brott
og kjósum svo í restina.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

 

Lesa meira
Allt Frá lesendum

Fréttabréf

 

Frjálsir pennar

Þórarinn Hjartarson skrifar: VALDHAFINN STÍGUR FRAM

Þingið í Washington samþykkti að ákæra Donald Trump til embættismissis fyrir uppreisnaráróður („incitement of insurrection“). Alvarlegra fyrir hann var samt það bann sem hann fékk frá samskiptamiðlunum. Og það segir meiri sögu. Eftir upphlaupið við bandaríska þingið í Capitol er sitjandi Bandaríkjaforseti útilokaður frá öllum helstu samskiptamiðlum (og um leið stærstu fjölmiðlum) netheima, Facebook, Instagram, Twitter, Google ...

Lesa meira

Kári skrifar: ORKUMÁL SEM ORSÖK ÁTAKA OG ÁGREININGS

Mörgum stjórnmálamönnum er tamt á tungu, eftir nýjustu atburði í Washington, að segja árás hafa verið gerða á „lýðræðið“. En það gleymist alltaf að láta fylgja með svarið við spurningunni: lýðræði hverra? Lýðræði valdaklíkunnar í Bandaríkjunum, lýðræði almennings? Forsetanefnur jafnt sem ráðherrar apa hver upp efir öðrum staðlaðar skoðanir um „árás á lýðræðið“ og látast stórhneykslaðir á því. Trúverðugleiki þessa fólks sem þannig talar er hins vegar enginn. Fólk sem lifir og hrærist í fílabeinsturnum er í órafjarlægð frá veruleika almennings, hvort heldur er í Bandaríkjunum eða á Íslandi. Í máli þess er ætíð holur hljómur ...

Lesa meira

Kári skrifar: ÞAÐ ER MIKILL ÁBYRGÐARHLUTI AÐ SELJA SPRENGIEFNI

Leiðinlegasti dagur ársins er tvímælalaust gamlársdagur. Ekki vegna þess að hann sé í sjálfu sér verri en aðrir dagar ársins heldur vegna hins að honum er spillt með óþarfa hávaða, drykkju og látum. Það verður ekki afsakað með því að „þetta sé síðasti dagur ársins“. Sá ósiður, má segja plagsiður, hefur mótast á Íslandi að kunna sér ekki hóf í neinu. Það sást vel árin fyrir hrunið mikla þar sem „allir ætluðu að verða ríkir“ og helst á einni nóttu. Enginn mátti vera minni maður en næsti maður, ekki skulda minna en næsti maður, ekki ferðast minna en næstir maður eða byggja minna hús en ...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: WORLD ECONOMIC FORUM OG "ENDURSTILLINGIN MIKLA"

... Kórónukreppan eykur misskiptinguna í samfélaginu. Það er óleystur félagslegur vandi að kapítalismi dagsins í dag þarf ekki allt þetta fólk til að halda uppi framleiðslukerfi sínu. Hvað á þá að gera við hina sem er ofaukið? Þeir breytast úr virkum samfélagsborgurum í ómaga. Borgaralaun þýðir að „launþeginn“ missir allt samband við atvinnulíf, vinnufélaga, stéttarfélag og sköpun í samvinnu við aðra. Sömuleiðis missir hann vopnið sem samstaðan gefur verkafólki til að bæta stöðu sína og breyta samfélaginu, og verður valdalaus.
Þar að auki: Það er fræðilega hægt að sjá fyrir sér sósíaldemókratískt velferðarríki (norrænt módel fyrir aldamót) þar sem meirihluti þegnanna væri iðjulaus á „sósíalnum“, en í harðkapítalískum heimi næstu ára og áratuga er það ekki fræðilegur möguleiki ...

...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: HEIMSVALDASTEFNAN OG BANDARÍSKU KOSNINGARNAR

Trumpisminn sem pólitísk stefna tengist öðru fremur neikvæðri afstöðu til „hnattvæðingarstefnu“. Afstaða bandarískra stjórnvalda til þessa fyrirbæris er afgerandi hluti af stjórnmálum risaveldisins eina – og okkur hina jarðarbúana skiptir hún líka býsna miklu máli. „America is back“ hrópaði Joe Biden eftir kosninganóttina og vísaði til þess forustuhlutverks í alþjóðamálum sem Trumpstjórnin hefði sagt sig frá en skyldi nú tekið upp aftur.
Það er orðin viðtekin venja að kenna heimskapítalismann eftir 1990 við „hnattvæðingu“. Þetta er jafnframt það tímabil sem ...

Lesa meira

Egill Einarsson skrifar: ÞANKAR Í FRAMHALDI AF SKRIFUM UM KNÚNINGSVÉL KAPÍTALISMANS

Gott dæmi um það sem fram kemur í greinnni er áform um byggingu verksmiðju hér á lamdi til að fanga 10 millj. tonn af koltvísýringi úr andrúmsloftinu og framleiða úr honum 300 þús. tonn af umhverfisvænu eldsneyti. Þessi fjárfesting upp á 140 milljarða kr. á að skila arði en hvernig? Með því að selja til aðila sem fá frádrátt frá sköttum með því að nota umhverfisvænt eldsneyti. En er þetta umhverfinu í hag? Koltvísýringurinn sem er fangaður er losaður aftur út í andrúmsloftið við bruna. Sem sagt núll ávinningur. Kemur þetta í veg fyrir ...

Lesa meira
Allt Frjálsir pennar