Greinar 2009

GLEÐILEGT ÁR


Þá er árið 2009 á enda runnið og framundan nýtt ár. Á þessum tímamótum dagatalsins lítum við yfir farinn veg jafnframt því sem við horfum fram á veginn. Árið sem nú er liðið hefur verið mörgu fólki erfitt, einkum þeim sem misst hafa ástvini, búa við heilsubrest eða atvinnuleysi. Skuldum vafnar fjölskyldur hafa margar átt í erfiðleikum með að halda íbúðarhúsnæði sínu og sjá því miður, alltof margar, fram á áframhaldandi þrengingar. Á árinu höfum við flest líka orðið ánjótandi gleðistunda. KK komst skemmtilega að orði í útvarpsviðtali á gamlársdag þegar hann ...

Lesa meira

AÐ KOMA ARFLEIFÐINNI TIL SKILA

Sennilega myndu Rolling Stones ekki trekkja betur á konsert í Reykjavík núna en Sigurður Nordal gerði á fyrirlestra sína sem stóðu vetrarlangt og hófust í október 1918. Það er að segja hlutfallslega. Um fimm hundruð manns sóttu fyrsta fyrirlesturinn sem haldinn var í rúmbestu húsakynnum Reykjavíkur á þeim tíma, Bárubúð. Reykvíkingar hafa þá verið um sextán þúsund. Nokkuð gott hlutfall á fyrirlestur um heimspeki!  Sigurður var 32 ára gamall, nýkominn heim ... Þetta á að verða okkur Íslendingum umhugsunarefni í þrengingum þjóðarinnar. Við eigum að leggja ríka rækt við okkar eigin menningu og gera jafnframt út menn sem aldrei fyrr til að fara sem víðast að finna ...

Lesa meira

"SNÖRPUSTU VENDIR Í GUÐS HENDI"


Guðmundur Jónsson
, sagnfræðingur, á athyglisverða grein í Sögu, tímariti Sögufélagsins, Efnahagskreppur á Íslandi 1870-2000. Svo er að skilja að tilefni rannsóknarinnar sé kreppan sem nú ríður yfir Ísland. Í aðfararorðum segir að höfundur grafist m.a. fyrir um hvort "sveiflur í íslensku efnahagslífi" séu "meiri en í örðum löndum".  Niðurstöðurnar hvað þetta snertir eru sláandi...Spyrja má hvort eitthvað svipað hafi vakað fyrir Guðmundi Jónssyni sjálfum og Hannesi Finnsyni fyrr á tíð, að setja yfirstandandi vanda í sögulegt samhengi og minna okkur þar með á að sagan kenni að birtir á ný eftir dimma daga. Sannast sagna flögraði þessi hugsun að mér líka þegar ég sá útgáfuárið, sem þeir Jón Eyþórsson og Jóhannes Nordal gáfu út Mannfækkun af hallærum ...

Lesa meira

JÓLIN ERU TÍMI VELVILDARINNAR


Ég sendi lesendum síðunnar bestu jólakveðjur. Megið þið öll njóta friðsældar á jólum. Yfir jólahátíðina slakar þjóðin á, borðar góðan mat, les bækur, gengur út í náttúruna, dormar, en framar öllu öðru, er samvistum við sína nánustu og treystir fjölskyldu- og vinabönd. Til eru þeir - og því miður alltof margir - sem eru einmana, fjárvana og óhamingjusamir. Jólin eiga að vera tími gleði en jafnframt íhugunar um margbreytileika tilverunnar og leiðir til að gera heiminn betri. Margir beina hugsun sinni í farveg trúarinnar - og þá ekki síst á jólum, aðrir hugsa eftir öðrum brautum. Öll eigum við að geta sameinast í einum samnefnara: Velvildinni. Nokkrum sinnum hef ég vísað til Sigurjóns Friðjónssonar ..

Lesa meira

TÍU STAÐREYNDIR UM STÖÐU ICESAVE MÁLSINS Á ALÞINGI


...Það er staðreynd að í málflutningi sínum horfa fulltrúar Alþjóðagjaldeyrissjóðsins fyrst og fremst á greiðslumöguleika íslenska efnahagskerfisins en ekki til afleiðinga fyrir samfélag og auðlindir sem við búum yfir. Allt er þetta rætt undir rós og með bros á vör. Eða hvað skyldi Flannagan, fulltrúi AGS, hafa átt við í Kastljósi Sjónvarpsins þegar hann segir Íslendinga hafa "geysilega aðlögunarmöguleika" til að borga himinháar skuldir sínar? Selja fiskikvótana, Landsvirkjun, OR, Gvendarbrunnana, virkja Gullfoss, Goðafoss, Jökulárnar í Skagafirði, Þjórsá, Landmannalaugar, Geysi? Spurt er í alvöru? Þetta er það sem Ísland á verðmætast...Það er staðreynd að umræðan um greiðslugetu Íslands hefur iðulega verið yfirborðskennd. Dæmi má taka úr fyrrnefndu viðtali Þóru Arnórsdóttur (prýðilegu) í Kastljósþætti kvöldsins. Þar segir fyrrenfndur Flannagan að Icesave-skuldbindingin sé ekki okkar stærsti vandi því...

Lesa meira

BREIÐFIRÐINGAR SYNGJA OKKUR INN Í JÓLIN


...Á tónleikunum söng kórinn afbragðsvel og smitaði gleði og ánægju, sem greinilega býr með honum, til okkar sem á hlýddu. Stjórnandinn, Judith Þorbergsson, kunni greinilega sitt fag og sömuleiðis undirleikarinn, Helgi Már Hannesson. Á trompet lék Hannah Rós Sigurðardóttir, ungur músíkant sem blés undrahreinum og fallegum tón úr hljóðfæri sínu. Þóra Einarsdóttir sópransöngkona söng eins og engill og verð ég að segja að hljómfegurri kvenmannsrödd heyri ég ekki. Í einu orði sagt frábær listakona!  Auðvitað voru jólalög nær einvörðungu á dagskrá, bæði innlend og erlend. Dagskráin hófst á íslenskri þjóðvísu eftir Jóhannes úr Kötlum og lauk á Heims um ból með ljóði Sveinbjarnar Egilssonar. Breiðfirðingakórnum kann ég bestu þakkir! Við komumst öll í ...

Lesa meira

KRÖFTUGIR TRÚNAÐARMENN - LIFANDI VERKALÝÐSHREYFING!


...Verkalýðsstofnun án jarðtengingar er til lítils nýt. Lifandi verkalýðshreyfing getur hins vegar allt - nánast. En til að þetta gangi eftir þarf að gera allt sem hægt er til að treysta innviði hreyfingarinnar. Þar horfi ég ekki síst til trúnaðarmanna á vinnustað sem gegna lykilhlutverki við að gæta réttinda launamannsins gagnvart atvinnurekanda eða umboðsmanna hans. Einstök verkalýðsfélög hafa lagt mikla rækt við þetta starf að ónefndum Félagsmálaskóla Alþýðu sem sinnt hefur þessari fræðslu fyrir ASÍ og BSRB... Meðal annars af þessum sökum er ég þeirrar skoðunar að okkur beri nú sem aldrei fyrr að styrkja fræðslu trúnaðarmanna og stuðning við þá...

Lesa meira

Í ÓRAFJARLÆGÐ FRÁ VERULEIKANUM


Pressan.is

slær upp getgátum Jóns Magnússonar hæstaréttarlögmanns, um að ég og Össur Skarphéðinsson, höfum skipulagt mótmælin gegn stjórnvöldum sem urðu til þess að ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar hrökklaðist frá völdum...Það er ekki nóg með að þetta sé algerlega úr lausu lofti gripið heldur gefur þetta innsýn í hugarheim sem er úr öllu jarðsambandi við veruleikann - í órafjarlægð við hjartsláttinn í samfélaginu. Þessi hugsun byggir á því...

Lesa meira

TÍMI TIL AÐ KOMA HEIM...


Birtist í Málefnum Aldraðra 3.tbl. 18. árg. 2009
...Ég held að óhætt sé að halda því blákalt fram að þankagangur Íslendinga hafi umpólast undir lok síðustu aldar og á fyrstu árum þeirrar aldar sem nú er upp runnin. Ekki svo að skilja að hugsunarháttur allra Íslendinga hafi breyst. En hin viðtekna almenna hugsun - tíðarandinn - breyttist hins  vegar. Við hverju ætti svo sem að búast þegar hætt er að innræta þann boðskap sem verið hefur fyrirferðarmestur í siðapredikunum í tvö þúsund ár um ágæti hófseminnar og hann látinn víkja fyrir andhverfunni....

Lesa meira

HVER MÁ SKRIFA UM HVERN?


...Merkilegast er að sjá og heyra vandlætingartalið frá þeim sem sjálfir hafa verið í pólitískri sambúð með Sjálfstæðisflokknum. Þá var hann bara fínn, eða hvað? Og þá væntanlega í góðu lagi að skrifa ritdóma um bækur úr þeirri áttinni. Hvernig væri að reyna að hefja umræðu í landinu yfir karp og meting á milli pólitískra kirkjudeilda og ræða þess í stað um málefni? Það er náttúrlega erfiðara að taka afstöðu til bókar og ritdóms um hana en að fella pólitíska palladóma um höfund og ritrýni. Það er erfiðara vegna þess að þá þurfa menn að hafa fyrir því að kynna sér málin...

Lesa meira

Frá lesendum

HVER BER ÁBYRGÐ Á ÍSLENSKU KJARNORKUVERUNUM?

Uppruni raforku á Íslandi er 57% jarðefnaeldsneyti, 34% kjarnorka og  endurnýtanleg raforka einungis 9%. Þessi tilhögun og brask hjálpar umhverfissóðum að sýna hreinna bókhald. 
Það sem ég velti fyrir mér, hver er ábyrgð íslenskra fyrirtækja sem selt hafa kjarnorkuveri upprunaábyrgð sem verður svo fyrir stórslysi, s.b. Tjernobil, er ekki eigandi upprunans sökudólgurinn eða ...
Rúnar Sveinjörnsson

Lesa meira

ÍSLANDSBANKI SELDUR

Bjarni selur bankann fljótt
bætir við fjölskyldu eignir
þó Engeyingarnir eigi gnótt
eflaust verða fegnir.

SA hagnaðist um fúlgur fjár
fljótlega kaupa því banka
En alþýðan sveltur og er sár
sé Drífu með þunga þanka.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

Lesa meira

HÆTTA BÚIN LÝÐRÆÐI

Trump er auðvitað skíthæll. Hlaut þó næstum helming atkvæða í kosningum. Lafir enn í embætti. “ Ákvörðun” netmiðla að loka fyrir munnræpu þessa forseta á vettvangi sinum er vel tekið af mörgum. Eftir stendur að lokunin er í raun pólitisk valdbeiting, sem nýta má í hvaða tilviki sem er. Hvaða raddir sem er má þannig þagga, falli þær ekki í kram ráðandi netmiðla. Þar er hætta búin ...
Nonni

Lesa meira

,,ÁRAMÓTINN 20-21‘‘

Landsmenn fagna nú lokast sárið
því loksins kláraðist ótuktar árið
sprautu víst fáum
bættan hag sjáum
og fljótlega líður frá Cóvíd fárið.

Ég óska öllum árið gott
eftir óþverra pestina 
Kófinu nú komum á brott
og kjósum svo í restina.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

 

Lesa meira
Allt Frá lesendum

Fréttabréf

 

Frjálsir pennar

Þórarinn Hjartarson skrifar: VALDHAFINN STÍGUR FRAM

Þingið í Washington samþykkti að ákæra Donald Trump til embættismissis fyrir uppreisnaráróður („incitement of insurrection“). Alvarlegra fyrir hann var samt það bann sem hann fékk frá samskiptamiðlunum. Og það segir meiri sögu. Eftir upphlaupið við bandaríska þingið í Capitol er sitjandi Bandaríkjaforseti útilokaður frá öllum helstu samskiptamiðlum (og um leið stærstu fjölmiðlum) netheima, Facebook, Instagram, Twitter, Google ...

Lesa meira

Kári skrifar: ORKUMÁL SEM ORSÖK ÁTAKA OG ÁGREININGS

Mörgum stjórnmálamönnum er tamt á tungu, eftir nýjustu atburði í Washington, að segja árás hafa verið gerða á „lýðræðið“. En það gleymist alltaf að láta fylgja með svarið við spurningunni: lýðræði hverra? Lýðræði valdaklíkunnar í Bandaríkjunum, lýðræði almennings? Forsetanefnur jafnt sem ráðherrar apa hver upp efir öðrum staðlaðar skoðanir um „árás á lýðræðið“ og látast stórhneykslaðir á því. Trúverðugleiki þessa fólks sem þannig talar er hins vegar enginn. Fólk sem lifir og hrærist í fílabeinsturnum er í órafjarlægð frá veruleika almennings, hvort heldur er í Bandaríkjunum eða á Íslandi. Í máli þess er ætíð holur hljómur ...

Lesa meira

Kári skrifar: ÞAÐ ER MIKILL ÁBYRGÐARHLUTI AÐ SELJA SPRENGIEFNI

Leiðinlegasti dagur ársins er tvímælalaust gamlársdagur. Ekki vegna þess að hann sé í sjálfu sér verri en aðrir dagar ársins heldur vegna hins að honum er spillt með óþarfa hávaða, drykkju og látum. Það verður ekki afsakað með því að „þetta sé síðasti dagur ársins“. Sá ósiður, má segja plagsiður, hefur mótast á Íslandi að kunna sér ekki hóf í neinu. Það sást vel árin fyrir hrunið mikla þar sem „allir ætluðu að verða ríkir“ og helst á einni nóttu. Enginn mátti vera minni maður en næsti maður, ekki skulda minna en næsti maður, ekki ferðast minna en næstir maður eða byggja minna hús en ...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: WORLD ECONOMIC FORUM OG "ENDURSTILLINGIN MIKLA"

... Kórónukreppan eykur misskiptinguna í samfélaginu. Það er óleystur félagslegur vandi að kapítalismi dagsins í dag þarf ekki allt þetta fólk til að halda uppi framleiðslukerfi sínu. Hvað á þá að gera við hina sem er ofaukið? Þeir breytast úr virkum samfélagsborgurum í ómaga. Borgaralaun þýðir að „launþeginn“ missir allt samband við atvinnulíf, vinnufélaga, stéttarfélag og sköpun í samvinnu við aðra. Sömuleiðis missir hann vopnið sem samstaðan gefur verkafólki til að bæta stöðu sína og breyta samfélaginu, og verður valdalaus.
Þar að auki: Það er fræðilega hægt að sjá fyrir sér sósíaldemókratískt velferðarríki (norrænt módel fyrir aldamót) þar sem meirihluti þegnanna væri iðjulaus á „sósíalnum“, en í harðkapítalískum heimi næstu ára og áratuga er það ekki fræðilegur möguleiki ...

...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: HEIMSVALDASTEFNAN OG BANDARÍSKU KOSNINGARNAR

Trumpisminn sem pólitísk stefna tengist öðru fremur neikvæðri afstöðu til „hnattvæðingarstefnu“. Afstaða bandarískra stjórnvalda til þessa fyrirbæris er afgerandi hluti af stjórnmálum risaveldisins eina – og okkur hina jarðarbúana skiptir hún líka býsna miklu máli. „America is back“ hrópaði Joe Biden eftir kosninganóttina og vísaði til þess forustuhlutverks í alþjóðamálum sem Trumpstjórnin hefði sagt sig frá en skyldi nú tekið upp aftur.
Það er orðin viðtekin venja að kenna heimskapítalismann eftir 1990 við „hnattvæðingu“. Þetta er jafnframt það tímabil sem ...

Lesa meira

Egill Einarsson skrifar: ÞANKAR Í FRAMHALDI AF SKRIFUM UM KNÚNINGSVÉL KAPÍTALISMANS

Gott dæmi um það sem fram kemur í greinnni er áform um byggingu verksmiðju hér á lamdi til að fanga 10 millj. tonn af koltvísýringi úr andrúmsloftinu og framleiða úr honum 300 þús. tonn af umhverfisvænu eldsneyti. Þessi fjárfesting upp á 140 milljarða kr. á að skila arði en hvernig? Með því að selja til aðila sem fá frádrátt frá sköttum með því að nota umhverfisvænt eldsneyti. En er þetta umhverfinu í hag? Koltvísýringurinn sem er fangaður er losaður aftur út í andrúmsloftið við bruna. Sem sagt núll ávinningur. Kemur þetta í veg fyrir ...

Lesa meira
Allt Frjálsir pennar