Frjálsir pennar

...Miðað við allt sem gerst hefur á þessu rúma ári síðan bandaríski herinn fór er það skrítið að ekki skuli enn hafa náðst að skipa umrædda öryggisnefnd stjórnmálaflokkanna og bendir kannski til að það „sammæli" sem ráðherrann talar um eigi einfaldlega að byggjast á sameiginlegu gagnrýnisleysi núverandi stjórnarflokka gagnvart NATO og þeirri skoðun þeirra að það sé óumbreytanlegt að...

Þjóðkirkjan er gríðarlega öflug á Íslandi og einmitt þess vegna er svo mikilvægt að gæta þess hvernig hún fer með vald sitt. Ríkistrúin er svo sjálfsagt mál fyrir flesta Íslendinga að efasemdaraddir hafa hingað til verið fáar og frekar daufar. Sem betur fer hefur umræðan opnast og á Auður Lilja Erlingsdóttir varaþingkona Vinstri grænna töluverðan heiður af því, en hún vakti einmitt máls á inntaki hins kristilega siðgæðis í fyrirspurn til menntamálaráðherra á nýloknu þingi.

...Það hefur löngum verið siður að nota einhverskonar myndhvörf um Rússland: „rússneski björninn“, og þau bjóða upp á að spinna áfram: „hann sýnir hrammana“ og “sefur ekki vært í hýði sínu“. Rússar eru óargadýr, þeir er ekki siðmenntaðir. Þess vegna er líka allt í lagi að segja að þeir „troði illsakir við granna sína“. Ætli ríkissjónvarpið íslenska hafi gert mikið úr því að sjálftraust Bandaríkjamanna hafi aukist eftir lok kalda stríðins og þeir farið að troða illsakir við önnur lönd... Hverjir eru að troða illsakir við aðra? Hverjir sýna hrammana? Hverjir æða eins og óargadýra um allar þorpagrundir? Er von nema björninn rumski? Hverslags fréttaflutningur er þetta eiginlega? Og svo má auðvitað spyrja: Er framferði Bandaríkjana og NATO vel til þess fallið að stuðla að heimsfriði...

...Þeir feðgar, Jóhannes í Bónus og Jón Ásgeir sonur hans, stofnuðu Bónus fyrir 17 eða 18 árum og byrjðu smátt, með einni búð. Vöxturinn varð svo ævintýralega hraður að nú skipta búðirnar sem fyrirtæki þeirra eiga ekki aðeins tugum hér á landi, heldur einnig hundruðum erlendis. Þar á ofan koma fasteignir, flugfélag, banki, sjónvarp, útvarp og blöð. Fleira kann ég ekki að nefna, en eignirnar eru sagðar skipta fleiri milljörðum en með sæmilegu móti verður tölu á komið. Ég hef lengi furðað mig á því af hverju nútíma „rannsóknarblaðamenn” hafa ekki skoðað á hverju þetta mikla veldi stendur, hvert er raunverulegt upphaf þess og hvernig þetta er hægt. Ég ætla að setja hér upp dálítið reikningsdæmi: Segjum til einföldunar að ...

...Sú þingsályktunartillaga sem nú liggur fyrir þinginu um að breyta heiti ráðherra í eitthvað sem rúmar bæði kyn er frekar tæknilegs eðlis en um leið er hér stórpólitískt jafnréttismál á ferðinni: Tæknilegs eðlis af því að það ætti að vera lítið mál að breyta þessu og sjálfsögð tillitssemi við konur sem gegna ráðherradómi. Stórpólitískt af því að með því er gerð krafa um að við endurskoðum tungumál okkar í takt við það jafnrétti sem við viljum að sjálfsögðu búa við. Með því að breyta heitinu gefum við til kynna að við ætlum að vinna að jafnrétti og að konur eigi sama erindi í æðstu stjórnunarstöður og karlar. Tungumálið notum við til að tjá skoðanir okkar en það er jafnframt sterkasta valdatækið sem við búum yfir. Við viðhöldum völdum karla umfram kvenna með því að nota alltaf karllægt tungumál. Ráðherra er skýrasta birtingamynd hins karllæga tungumáls sem viðgengst í stjórnkerfinu. Það má koma með óteljandi rök fyrir því að afnema þetta steinaldarheiti en þegar öllu er á botninn hvolft kemst ég alltaf að þeirri niðurstöðu að...

...Fyrir því eru auðvitað mörg fordæmi að aðilar vinnumarkaðarins semji við ríkisvaldið um tilteknar lagabreytingar, til að bæta kjör launafólks eða bótaþega. Það ætti eins að vera hægt nú eins og áður. Á hinn bóginn þarf örugglega að fara varlega í að færa einhvern hluta almannatryggingakerfisisns yfir til aðila vinnumarkaðarins. Megin hugsun almannatrygginga byggir á því að ríki og sveitarfélög tryggi þegnunum lágmarkstekjur til að lifa af. Því er sérstök ástæða til að hvetja verkalýðshreyfinguna til að fara varlega, því að þeir sem hér um ræðir eiga enga beina aðkomu að kjarasamningum og eru þolendur slysa eða alvarlegra veikinda, sem ekki aðeins leiðir til skertrar starfsorku heldur einnig minni lífsgæða. Því er hér í lokin bent á hugmynd sem er svona...

...Hraðinn og lætin og samkeppnin er alls staðar. Hraðinn "sem drepur" er ekki bara á þjóðvegunum, þar sem betri vegum og kraftmeiri bílum fylgja skelfilegri bílslys.
Krafa um samkeppni í skólakerfinu leiðir af sér að þeim sem fram úr skara er hampað en minna hugsað um hina sem eftir sitja, "taparana." Þeim er ekkert hampað og á stundum ekki mikið hjálpað. Sama er í vinnuumhverfinu. Allir eiga að koma sér á framfæri, hafa ferilskrá og safna sér alls konar punktum, allt í samræmi við margumtalaða mannauðsstjórnun. En er ekki svolítil yfirborðsmennska í öllu talinu um mannauðsstjórnun? Þá er krafan um að...

...Þetta póstkort kemur upp í hugann reglulega og er góð áminning um þá baráttu sem háð var fyrir einni öld. Sömuleiðis dúkkar þetta póstkort upp í huganum þegar viðbrögð berast við tillögum um að rétta af stöðu kynjanna í dag. Flestir eru sammála um að kynjamisrétti er við lýði hér á landi en það er ótrúlega margir tilbúnir, enn þann dag í dag, að leggja lykkju á leið sína til að tortryggja tillögur um aðgerðir, frekar en að koma með aðrar og betri tillögur í þessu sameiginlega verkefni okkar, að útrýma neikvæðum kynjamuni. Það er algerlega ömurlegt að standa í þeim sporum að þurfa að koma með tillögur að ...

...Nú hefur áfengisverslunum fjölgað mjög á undanförnum árum. Ég held ég búi við svipaðar aðstæður og flestir aðrir í þéttbýli. Þar sem ég bý er vissulega svolítið úr leið fyrir mig að ná í áfengi, en ekki tiltakanlega, og þar sem ég er ekki dagdrykkjumaður veldur þetta mér sjaldnast vandræðum. Auk þess hefur áfengi ágætis geymsluþol, þannig að það er lítið mál að byrgja sig aðeins upp, eins og margir gera með aðrar vörur þegar þeir fara t.d. í Bónus. Menn segja stundum sem svo að það sé ófært að geta ekki keypt sér rauðvínsflösku um leið og kjötið. En fáa heyri ég kvarta undan erfiðleikunum við að ná í kjöt með rauðvíninu sem maður á inni í skáp. Fyrir mig er það jafnmikið úrleiðis að ná í kjötið eins og vínið...

...Þá fer væntanlega ýmsa að gruna hvert ég er að fara. Eða Morgunblaðið í Reykjavíkurbréfi sunnudaginn 14. október sl: „Hættan, sem er fyrir hendi, þegar bæði stjórnmálamenn og aðrir byrja að tala hlutabréfaverð upp er auðvitað sú, að þegar Reykjavík Energy Invest verður sett á markað æði verð hlutabréfa upp fyrst í stað, þeir sem eignuðust bréfin fyrir lítið í upphafi innleysi sinn hagnað og nokkrum mánuðum seinna sitji almenningur uppi með sárt ennið. Um þetta eru dæmi í íslenzkri viðskiptasögu.“ Hér er augljóslega átt við gagnagrunnsævintýrið. Hannes Smárason og Bjarni Ármannsson voru lykilmenn í því máli. Bjarni leiddi gráa markaðinn, sem sá um sölu sex milljarðanna, sem Davíð Oddsson lét ríkisbankana kaupa af amerískum fjárglæframönnum. Hannes sá hins vegar um útfærsluna inn á Nasdaq hlutabréfamarkaðinn. Enn eru...

Mikil átök eiga sér stað um um þessar mundir um eignarhald og nýtingu orkuauðlindanna og vatnsins. Átök sem snúast um það hvort tryggja eigi eignarhald og nýtingu ríkis og sveitarfélaga á orkuauðlindunum  eins og annarri grunnþjónustu eða hvort fórna eigi sameigninni í þágu peningaaflanna. Þessi átök hafa komið skýrt fram síðastliðna daga og vikur í málefnum Orkuveitu Reykjavíkur og allri þeirri ólgu sem verið hefur í borgarstjórn Reykjavíkur henni tengd; ólgu sem endaði  með uppgjöri og falli meirihluta Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks. Uppgjöri sem ekki síst er að þakka ótrúlega flottri framgöngu Svandísar Svavarsdóttur. Uppgjöri sem leitt hefur til þess að í dag varð til nýr meirihluti í borgarstjórn Reykjavíkur sem vonandi snýr af þeirri leið sem gekk algjörlega fram af fólki. Við Vinstri græn leggjum ríka áherslu á að eignarhlad á vatnsafli, jarðvarma til orkuframleiðslu og ferskvatni sé eins og aðrar náttúruauðlindir í sameign landsmanna og að...

Í gær sat ég á pöllum borgarstjórnar á sérstökum aukafundi um orkumál þar sem efni fundarins var umræða um sameiningu REI og GGE.  Í stuttu máli sagt varð ég fyrir vonbrigðum með umræðuna sem komst aldrei lengra en inn í andyri völundarhússins. Gagnrýni Dags og Svandísar fjallaði einvörðungu um aðdragandann að glæpnum en ekki glæpinn sjálfann, ef svo má að orði komast. Gagnrýnin beindist réttilega að þverbrotnum stjórnsýslureglum og eiginhagsmunapoti í formi kaupréttarsamninga þegar menn voru samtímis að hygla hvor að öðrum og gera hvorn annan samsekan í glæpnum og ákveða svo að skella á fundi með engum fyrirvara til að minnihlutinn geti ekki gripið til mótaðgerða. Slíkt kallast ýmist samsæri eða ráðbrugg...

Hin svokallaða frjálslynda umbótastjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingarinnar horfir nú upp á þá eyðileggingu sem kvótakerfið í sjávarútvegi hefur haft í för með sér: ástand fiskistofnanna er hörmulegt. Í orðum vinar míns Björns Vals Gíslasonar sjómanns, sem kemur nú inn á þing í byrjun næstu viku, er eftirfarandi staðreynd: “Við blasir hrun sjávarplássa, eignaupptaka íbúa landsbyggðarinnar, fólksflutningar úr byggðunum, atvinnumissir og tekjumissir. Afleiðingarnar eru skelfilegar fyrir fólk víða um land ekki síður en fyrir auðlindina í sjónum.” Þrátt fyrir þetta er augljóslega ætlunin að halda áfram á sömu braut ...Á meðan sumir fá víxla ævintýralegs gróða þá blasir við neyðarástand innan grundvallarstétta samfélagsins. Hvernig á að leysa manneklu velferðarþjónustunnar? ...Og hvað ætlar ríkisstjórnin að gera við Þjórsá? Hvað ætlar ríkisstjórnin að gera við okkar umtalaða fagra Ísland – ríkisstjórn sem lætur...

Sigurbjörn Sveinsson, formaður Læknafélags Íslands, var í viðtali á Morgunvakt Ríkisútvarpsins í vikunni að ræða um ný heilbrigðislög en í þeim hefur verið boðað að ekki verði lengur krafist heimildar heilbrigðisráðuneytisins til að reka ákveðna heilbrigðisstarfsemi. Formaðurinn sagði að það væri ekki pólitísk ákvörðun að leyfa læknum að veita þá þjónustu sem þeir eru menntaðir til að veita, pólitíkin væri að ákveða hvað opinberar sjúkratryggingar ættu að greiða.
Að sjálfsögðu má skilja pólitík á margan hátt – og reyndar er það oft eðli hægripólitíkur að láta sem pólitík sé ekki pólitík. Orð á borð við „þetta er ekki pólitískt ferli heldur eðlileg framþróun“ hringja oft viðvörunarbjöllum enda er tal um að ákvarðanir séu ekki pólitískar oft tilraun til að fela pólitík í dulargervi óhjákvæmilegrar þróunar. Því tel ég rétt að rýna aðeins í þá „þróun“ sem formaður Læknafélagsins segir að snúist ekki um pólitík. Hér er t.d. um að ræða þá staðreynd að...

...Gott fylgi sitt í síðustu Alþingiskosningum á Samfylkingin án efa að þakka velferðaráherslunum sem voru mjög sýnilegar í kosningabaráttunni. Nú er hins vegar valdapólitíkin tekin við. Flestir ráðherrar Samfylkingarinnar nota tungutak markaðshyggjunnar en félagshyggjan er víðs fjarri. Þetta er mjög ljóst í umræðunni um hvort krónan sé gengin sér til húðar. Einungis efnahagsleg rök eru notuð til að reka áróður fyrir evrunni sem gjaldmiðli fyrir Ísland en það gleymist iðulega í umræðunni að það kostar að halda úti fullvalda þjóð í sjálfstæðu ríki. Á mælikvarða peninganna er engin skynsemi í því að halda úti íslenskunni. Það kostar ógrynni fjár að gefa út orðabækur, túlkaþjónusta er dýr, útgáfa skáldsagna væri miklu hagkvæmari á öðrum tungumálum, fjölmiðlarnir okkar gætu farið í útrás á ensku og svo mætti lengi telja. Það eru nefnilega önnur gild rök fyrir tilveru okkar en efnahagsleg. Þau rök verða líka að heyrast í umræðunni og það er ekki mörgum til að dreifa að...

Það er margt sem veldur heilabrotum vegna hlutafélagavæðingar OR.  Meginrökin sem hafa verið færð fram eru eftirfarandi: Borgarsjóður losnar undan ábyrgð lána. Minni skattur greiddur af OR sem hlutafélagi (18%) en þegar það er sameignarfélag (26%). Auðveldara sé að OR sé hlutafélag þar sem fyrirtækið ætli sér í útrás á samkeppnismarkaði. Loks er nefnd væntanleg eða öllu heldur hugsanleg kæra eftirlitsstofnunar EFTA vegna þess að fyrirtækið njóti ábyrgðar eiganda sinna á lánum sem leiði til ójafnrar samkeppnisstöðu „fyrirtækja á markaði“. Það er rökrétt að opinberir aðilar, hvort sem er ríki eða sveitarfélög eða stofnanir og fyrirtæki þeirra, njóti betri kjara á...

Þau tíðindi áttu sér stað á fundi Orkuveitunnar í gær að lögð var fram tillaga um að breyta fyrirtækinu úr sameignarfélagi í hlutafélag. Það er með stökustu ólíkindum að málið skuli bera að með þessum hætti. Viljinn kemur fram hjá meirihlutanum í stjórn en hefur aldrei komið fram hjá eigendum, - kjörnum fulltrúum. Um málið hefur ekki verið fjallað í borgarstjórn Reykjavíkur, hjá Akranesbæ eða Borgarbyggð. Það var ekki rætt á aðalfundi og ekki á eigendafundi nú í vor. Í töllögunni er verið að leggja til breytingar á grundvelli fyrirtækisins...

Rússarnir eru komnir aftur.  Með sælubrosi hallaði ég mér aftur í hægindastólnum, sem fljótlega þarf að endurnýja til að halda við hagvextinum. Loksins, loksins voru þeir komnir, ég sem hélt að gamla Grýla væri dauð, gafst hún upp á sprengjunum.  En, nei enn leyndist líf. Og hvað þetta var á góðum tíma.  Einmitt þegar Norðurvíkingar voru að æfa sig.  Ætla líklega í fæting við Suðurvíkinga.  Utanríkisráðherra var mög ábúðarmikil í fjölmiðlum.  Nú kom í ljós hvílík þörf okkur var á traustum vörnum.  Og forsætisráðherra, sem  af einhverjum ástæðum hafði tekið á móti víkingunum þótt ég hefði haldið að það væri ekki í hans verkahring, brosti hringinn.  Þetta sögðum við altaf, ógnin er innan seilingar.  Æðibunugangurinn sem varð þegar Kaninn flaug á burt frá okkur átti rétt á sér.  Reyndar skilst mér að Kaninn ætli að vernda okkur fjórum sinnum á ári, en þess á milli gætu Norðmenn gert eitthvað,  Kanadamenn væru eflaust til í slaginn, Þjóðverjar eru altaf góðir í stríði og fleiri og fleiri.  Nató sjálfur “ i sin helhet” var svo ...

...Landinn er að sjálfsögðu undir vopnum eins og komið hefur fram. En skyldu menn hafa hugsað út í afleiðingar þátttöku í stríði? Getur verið að Íslendingar hugsi sem svo, að við séum svo smá og svo notaleg og góð að það taki því ekki að hugsa illa til okkar? Ekki einu sinni af hálfu Afgana; fólks sem lítur á Nató sem innrásarher í land sitt. Hvað skyldi það nú annars þýða í alþjóðlegu samhengi að senda 13 hermenn inn í Afganistan? Bandaríkjamenn eru eitt þúsund sinnum fjölmennari en við. Ef við yfirfærðum okkar framlag í mannafla– drengina okkar 13 - yfir á bandarískar stærðargráður næmi herafli Íslands í Afganstan hvorki meira né minna en 13.000 soldátum! Stríðið í Afganistan er...

...Nú er undirritaður almennt á því að mótsetningarnar milli stétta séu miklu meiri og alvarlegri en á milli kynja, þótt launamunur sé vissulega sláandi og víða sé langt í land að eðlilegu jafnrétti milli kynja sé náð. Fréttamönnum líðst hinsvegar, hvað eftir annað, að sýna konum ótrúlegan dónaskap hvort heldur er viðmælandanum í sjónvarpssal eða konum sem hópi úti í samfélaginu. Í stað þess að gleðjast yfir árangri kvenna í fótboltanum og velta jafnvel fyrir sér spurningunni hvers vegna konur séu svo miklu framar í keppni við kynsystur sínar en karlar á sínum vettvangi, þótti Þórhalli helst viðeigandi að þagga snarlega niður í borgarfulltrúanum, sem var hvorttveggja, kvenkyns og fulltrúi VG. Ekki þarf að taka fram að Gísli Marteinn sat að venju með sitt góðlega bros á vör...

...Það má tvímælalaust líta á það sem tækifæri til að fegra borgina, bæta hana og glæða lífi, að Vatnsmýrin er ekki byggð meira en orðið er. Sem betur fer tókst mönnum ekki að fylla upp í tjörnina á sínum tíma og Hljómskálagarðurinn stendur fyrir sínu. En það vantar samfelluna. Það vantar mýrina. Takist að endurheimta þetta íslenska landslag með mófuglum og lækjum hafa borgarbúar eignast sinn miðgarð. Vatnsmýrin er í mínum huga vel geymdur fjársjóður. Á honum liggur grá steinsteypan eins og niðadimm þoka sem gerir mýrina ósýnilega og hann er varinn af organdi flugdrekum sem spúa eldi og brennisteini á alla þá sem nærri koma. Úr því að svona er væri óskandi að hann yrði geymdur handa þeim sem skilja að mýrin er annað lunga borgarinnar og þá fyrst þegar henni hefur verið bjargað frá eyðileggingu getur hún sameinast ...

...Það vakti athygli mína, þegar ég fór inn á vef starfsgreinasambands Austurlands, Afl fyrir Austurland, að á sama tíma og verkamenn voru að vinna við ósæmilegar aðstæður í göngunum undir Þrælahálsi þá sátu fulltrúar Afls fyrir Austurland aðalfund auðhringsins Alcóa í Bandaríkjunum. Tilgangurinn var að hitta fulltrúa verkalýðssamtaka í öðrum löndum þar sem auðhringurinn er með vinnustöðvar. Það er út af fyrir sig gott mál, að bera sig saman við aðra verkamenn hjá auðhringnum, en það er öruggt að ekkert gott kemur út úr slíku "samstarfi" þegar það er undir umsjón og yfirstjórn auðhringsins, og fundir haldnir um leið og aðalfundur auðhringsins....Formaður Samfylkingarinnar  stóð á dögunum fyrir framan Landspítalann  og ætlar burt með biðlistana, ekkert mál, sagði hún og talaði um að semja við sjálfstætt starfandi verktaka til að vinna að því að stytta biðlistana á BUGL. Hún virðist vera komin í sæng með Ástu Möller um hvernig eigi að reka heilbrigðisþjónustuna. Mundi ég frekar vilja sjá að aðbúnaður þeirra, sem þjónustuna eiga fá, verði bættur og laun umönnunarhópa stórhækkuð. Nú er svo komið að...

Alveg er það dásamlegt að Guðni Ágústsson frá Brúnastöðum skuli vera orðinn formaður Framsóknarflokksins. Arfleið Halldórs Ásgrímssonar í flokknum er ekki björguleg, og mikið lagði hann á sig til að Guðni yrði ekki formaður. Það mátti víst alls ekki verða að bóndasonurinn, sem var alinn upp við að konur stæðu „á bak við eldavélina” eins og hann komst einhverntíma að orði, yrði formaður bændaflokksins. Þess í stað sótti Halldór Jón Sigurðsson í Seðlabankann, líklega til að bjarga því sem bjargað varð, eftir að Halldór hafði verið eins og frímerki á Davíð Oddsyni í hálfan annan áratug. Ekki varð sú ferð til fjár og verður Jóni ekki kennt um. Þessi mikli valdaflokkur, Framsókn, var rúinn trausti, einkum í þéttbýlinu...

...Sannir hugsjónamenn vilja leiðrétta ójöfnuð, eyða spillingu, tryggja velferð og vernda náttúru landsins fyrir ágangi auðhringa, svo fátt eitt sé nefnt. Ágætu vinstrimenn, við erum ennþá í því eftirlitshlutverki sem í stjórnarandstöðunni felst. Það er skylda okkar að sýna stjórninni aðhald...
Viðhaldið með von og þrá
verður hvatt til dáða
en íhaldið mun áfram fá
öllu hér að ráða.

...Samfylkingin gefur sig út fyrir að berjast fyrir bættum kjörum alþýðu. Hernaðarstefna Bandaríkjanna og NATO beinir fjármagninu frá velferðarmálum til gífurlegrar sóunar vegna vígvæðingar. Almenningur líður fyrir hernaðarstefnuna. Almenningur líður fyrir tilveru NATO og hernaðarsamstarf við Bandaríkin.
Íslandshreyfingin gefur sig út fyrir að berjast fyrir umhverfisvernd. Auk óheftrar gróðahyggju er hernaðarstefnan einhver mesta ógnunin við umhverfisverndina.
Það þarf enginn að velkjast í vafa um hvar Sjálfstæðisflokkurinn stendur þótt hann hafi ekki látið svo lítið að svara fyrirspurn SHA. Sjálfstæðisflokkurinn er gersamlega staðnaður hvar sem á er litið, fastur í stóriðjulausnum og frjálshyggju sem varð úrelt fyrir hundrað árum, en auk þess hangir flokkurinn í hernaðarstefnu Bandaríkjanna hversu siðlaus sem hún er. Og hinir flokkarnir, allt frá Framsókn til Samfylkingar fylgja með. Aðeins Vinstri græn hafa skynsemi og þor til að taka aðra afstöðu. Kjósum gegn hernaðarstefnunni....

Ég var einu sinni Framsóknarmaður. Ég kaus flokkinn tvisvar en það segir ekki alla söguna þar sem ég hafði stutt hann frá því áður en ég fékk kosningarétt. Þetta gengur í fjölskyldunni minni. Það er þó þannig að yngsta kynslóðin hefur átt töluvert auðveldara með að sleppa undan þessu en þeir eldri. Nú má sjá Jón Sigurðsson lýsa því hvernig hann fór í Keflavíkurgöngur áður en hann varð eldri og þroskaðri. Merkilegt nokk þá fór ég í hina áttina. Einu sinni hugsaði ég þannig að Íslendingar ættu fyrst og fremst að hugsa um efnahagslegan ávinning af því að hafa bandarískan her. Ég var semsagt ekki á bandi barða þrælsins heldur feita þjónsins. Ég man eftir að hafa orðið vitni af deilum ungra hægri manna og ungra vinstri manna sem enduðu á því að þeir sættust á að ...

...Hefur stéttarvitund verkafólks hrakað?  Eða hefur kapítalismanum tekst að herða tök sín á verkafólki í meira mæli en áður?  Undirritaður vann í álverinu í Straumsvík á 8. áratug seinustu aldar.  Þá þótti 8 stunda vinnutími ósköp eðlilegur og sjálfsagður enda var barátta verkalýðshreyfinginarinnar fyrir 8 stunda vinnudegi mikilvæg á sínum tíma og stórt skref í réttindabaráttunni þegar honum var komið á.  Einstaka hjáróma raddir voru að biðja um 12 tíma vaktir en voru jafnharðan kveðnar í kútinn enda langur vinnutími í álveri beinlínist hættulegur öryggi og heilsu manna.  Þegar álverið í Hvalfirðinum var reist var það eindreginn vilji starfsmanna þar að fá að vinna 12 stundir í senn. Þau sjö ár sem ég starfaði í álverinu í Straumsvík man ég aðeins eftir tveimur tilvikum þar sem menn voru reknir úr starfi.  Brot þeirra voru þess eðlis að ...

...Gaman væri að vita hvort þessir sömu spyrjendur hafa velt því fyrir sér hvað Danir gera, sem eiga enga möguleika á að reisa álver. Hvað skyldu eiga "að koma í staðinn" hjá þeim?" Þeir sem eitthvað þekkja til í Danmörku vita að þar í landi er byggt á gríðarlegum fjölda smárra og stórra fyrirtækja af öllu mögulegu tagi. Hugvit þeirra og útsjónarsemi er miklu meiri en nokkurn tíma kemur fram á Íslandi. Þannig er t.d. hverskyns endurvinnsla og framleiðsla sem byggist á náttúruverndarsjónarmiðum orðin öflugur atvinnuvegur og nægir í því sambandi að nefna að þeir eru meðal fremstu framleiðenda á vindmyllum sem framleiða rafmagn. Fylgist maður með dönskum fjölmiðlum á netinu sér maður nánast aldrei spurningar í "íslenska" veru. Hver vegna? Örugglega vegna þess að Danir hafa ekki trú á að stjórnmálamenn færi þeim atvinnutækifæri eins og enn er lenska hér á landi. Atvinnulíf á að ...

...Fyrir okkur sem kennum í verkmenntaskólum er það nánast óbærilegt að hlusta á fólk segja, hann (lesist nemandinn) fer þá bara í verknám. Gerum bók- og verknám jafngilt í skólakerfinu ekki einungis stúdentsprófið og afnemum samræmdu prófin.
Skólastjórnendur verkmenntaskólanna eiga ekki að þurfa að sætta sig við að taka til sín nemendur sem aðrir hafa hafnað. Það á að  taka á móti nemendum í þeim skólum sem þeir hafa valið sér, ekki sem hafa ,,valið þá“. Þegar nemandinn hefur fallið á samræmda prófinu, kjarkurinn farinn og hann kominn í skóla sem hann vill ekki vera í, þá getur verið erfitt að koma honum aftur í gang. Þetta kallast lært hjálparleysi á tungumáli sálfræðinnar, sem svo sannarlega á við um marga nemendur í framhaldsskólunum. Hefur engum dottið í hug að þessi líðan geti átt sinn þátt í hinu mikla brottfalli, sem samkvæmt tölum frá árinu 2002-2003 var 19,3 % og sennilega svipað hlutfall í dag? Lengi var það svo að...

Sjálfstæðisflokkurinn hefur verið við völd á Íslandi í 16 ár. Ýmsum þykir þetta vera 16 árum of mikið en ég held að flokkurinn hafi sýnt og sannað að einu megi treysta þegar hann fer með stjórn – þá verða þeir ríku ríkari og þeir fátæku fátækari.
Auðvitað hefur eitthvað gott gerst á þessum langa tíma. Það væri til of mikils ætlast ef maður reiknaði með því að sjálfstæðismönnum tækist að sneiða hjá öllum góðum gjörningum. Sjálfsagt þykir mörgum til háborinnar skammar að Sjálfstæðisflokkurinn skuli hafa haldið Framsókn í helmingaskiptabandalagi í 12 ár. Og vissulega er skelfilegt til þess að hugsa að jöfrar helmingaskipta og spillingar skuli hafa farið með völd í landinu í eina tylft ára. En verstur er sá ljóti listi sem eftir flokkinn liggur.
Auðvitað má ekki gleyma að minnast á Davíð Oddsson, jafnvel þótt eitthvað segi manni að...

Nú hefur forysta Sjálfstæðisflokksins verið endurkjörin með rússneskri kosningu, rétt eins og oftast áður. Spurning hvort Geir Haarde hafi farið af landsfundinum heim með fegurstu stelpunni, skal ósagt látið. Frá því eg byrjaði að fylgjast gjörla með stjórnmálum fyrir um 4 áratugum þá hefur mér alltaf fundist að forystumenn Sjálfstæðisflokksins hafi yfirleitt reynt að forðast að taka afstöðu í nokkru deilumáli sem upp hefur komið í íslensku samfélagi. Þeir hafa yfirleitt reynt að láta deilumál leysast af sjálfu sér, afstaða þeirra mótast kannski af því sjónarmiði að best sé að leyfa þessum deilum að fara fram hjá sér, rétt eins og djúpu haustlægðirnar sem skella á landinu með miklum látum og ekki verða umflúnar. Svo áður en langt um líður þá er...

Vikulegar skoðanakannanir Gallups, sýna allar sömu þróun og það sem meira er, flestir áhugamenn um stjórnmál hafa á tilfinningunni að kannanarnir séu í góðu samræmi við það sem þeir finna fyrir í sínu nærumhverfi.
Á hinn bóginn vekur það undrun að svo virðist sem stjórnarflokkarnir muni halda velli - að sönnu eru um 4 vikur til kosninga og ýmislegt getur gerst á þeim tíma. Í því efni er umhugsunarverðast að Sjálfstæðisflokkurinn er alltaf stærsti flokkur landsins og hefur svo verið óslitið frá stofnun hans 1929 (ef mig misminnir ekki um of) Það væri verðugt verkefni fyrir ...

Fylgisaukning Vinstri grænna í skoðanakönnunum að undanförnu er mjög ánægjuleg. Lítið fylgi Framsóknarflokksins er líka fagnaðarefni. Hins vegar er áhyggjuefni að Sjálfstæðisflokkurinn virðist halda sínu fylgi, það rokkar að vísu nokkuð upp og niður í skoðanakönnunum, en er venjulega meira en í síðustu kosningum.
Stjórnarandstæðingar eru alltof uppteknir af Framsóknarflokknum. Ég hef að vísu ekki gert skipulega könnun á því, en mér finnst eins og meira sé hnýtt í Framsóknarflokkinn en Sjálfstæðisflokkinn. Sá síðarnefndi er nánast stikkfrí meðan atast er í Famsókn. Það er auðvitað svolítið kúl, svo ég nefni áberandi dæmi, að ganga með barmmerki með áletrunum eins og „Aldrei kaus ég Framsókn“ eða „Af hverju ekki ríkisstjórn með zero Framsókn?“ og níu af hverjum tíu finnst það nokkuð sniðugt. En við skulum athuga það, að fjórir af þessum níu ætla að...

...Og Þorgerður var mætt að hljóðnemanum til að flytja þjóðinni það fagnaðarerindi að sjálfstæðismenn þyrftu á stuðningi við Framsókn að halda – að Framsókn væri fræg fyrir slæma útkomu í skoðanakönnunum en fengi alltaf vel úr kjörkössunum.
Ríkisútvarpið stundar í dag það sem kalla má skoðanahönnun. Því er markvisst troðið í þjóðina að ríkisstjórn Helmingaskiptaveldisins sé það besta sem fundið hefur verið upp. Okkur er markvisst kennt að gleyma því að dómskerfið, rannsóknavaldið og yfirleitt allt opinbert vald lýtur lögmálum spillingar. Olíufurstarnir sem stálu af þjóðinni milljörðum og sluppu með skrekkinn eru dæmi um þá gengdarlausu spillingu sem Helmingaskiptaveldið vill ekki að við fáum fréttir af...

Nú hefur verið uppi mikil umræða um einkarekstur innan skólakerfisins og í síðasta Silfri Egils var Margrét Pála mætt til að tala fyrir því að það væri kvenfrelsismál að einkavæða skólakerfið að mér skildist. Ég þekki ágætlega til Möggu Pálu og hennar starfs og met það mikils. Ég skil hana einnig sem svo að í raun sé hún að tala fyrir því að kerfið verði ekki svo miðstýrt að þar geti ekki þrifist mismunandi hugmyndafræði og stefnur og straumar. Nú er ég einstaklega mikil áhugamanneskja um þetta mál og ætlaði meira að segja sjálf að stofna skóla. Það sem ég myndi vilja koma á framfæri er einmitt að við í VG erum fylgjandi frelsi innan hins opinbera kerfis, en þó með þannig varfærni að ekki verði til mismunun sem gerir það að verkum að einungis börn frá efnaðri fjölskyldum hafi kost á slíku valfrelsi innan skólakerfisins. Þá vil ég einnig ganga svo langt að segja að...

Nú er Páll Magnússon kominn með alla stjórnartauma hjá RÚV. Hann er svo samofinn þeirri straumlínulaga stefnu sem virðist hafa það eitt að markmiði að hækka laun fárra á kostnað fjöldans að það liggur við að maður geri þá kröfu að RÚV hætti umfjöllun um stjórnmál. Nú er staðan nefnilega sú að Útvarpið er mitt í hringiðu pólitískra deilna og útvarpsstjóri er í þeirri ákjósanlegu aðstöðu að geta ákveðið hvernig fréttir fara í loftið, hann getur skrifað fréttirnar sjálfur og hann les þær fyrir okkur landsmann. Allt væri þetta nú sjálfsagt ef við tilheyrðum viðurkenndu bananalýðveldi og ef við ætluðum...

...Alcan ætlar að eiga 20% í 350 000 væntanlegri álbræðslu í Sohar, Oman og líka að færa út kvíarnar í Cameroon og Orissa í Indlandi. Í Kína eru þeir svo lítillátir að eiga 77 kt eða helming í Qingtongxia álverinu, en stefna hærra. Lokun álvera í Evrópu og N-Ameríku er vegna raforkuverðs, sem nemur þar 25 -30% af kostnaði. Ísal fellur ekki þar undir. Hagur Hafnarfjaðar er ekki í hættu með jafn góða og hagkvæma framleiðslu af áli og álblöndum... 

...Samkvæmt tölum byggðum á matsskýrslu Alcans kemur í ljós að heimilt verður að auka losun á brennisteinsdíoxíði um rúm 280%. Heimildin í dag er 6,57 tonn á dag en verður 18,9 tonn á dag eftir stækkun. Heimiluð losun á flúor eykst um 244% og aukin losun á gróðurhúsalofttegundum nemur 240%. Þetta eru allt tölur sem rúmast innan þeirra marka og skilyrða sem umhverfismatið setur. Sættum við okkur við þessi mörk? Sú atburðarás sem nú er í gangi í Hafnarfirði, og reyndar víða um land, er til þess fallin að stilla bæjarbúum upp við vegg. Ímyndabaráttan er hafin. Álbræðslan kynnir sig sem lítilmagna. Það breytir hins vegar ekki því að hagsmunir þeirra sem eiga fyritækið er að græða á framleiðslunni...

...Sjálfur er ég öryrki, missti fót fyrir ári síðan vegna sjúkdóms, en það er ekki málið hér, þetta er orðið svo yfirgengilegt, tvær þjóðir (eða fleiri) í þessu landi. Enginn segir neitt þ.e.a.s. enginn rís upp gegn svona óréttlæti. Hvers vegna er það? Fjölmiðlar minnast aðeins á svona viðskipti sem menn eiga við sjálfan sig og svo er ekkert meira talað um þetta. Ég man að fyrir nokkrum árum síðan þegar forstjóri Glitnis var gerður að forstjóra Íslandsbanka og hafði með einhverjum hætti lagt 100 milljónir í púkkið. Fréttamaður RÚV spurði hann hvernig hann hafi fjármagnað svona mál. “Ég lagði nú allt mitt sparifé í þetta” var svarið. Sjáðu Framsóknarflokkinn, sem...

...Hvaða skoðanir sem menn hafa á því hvernig haga skuli samskiptum ríkis og kirkju þá held ég það geti ekki talist brýnasta kosningamálið vorið 2007 þegar misréttið í þjóðfélaginu fer vaxandi, fátækt fólk, sjúkt og örkumla er fótum troðið, framsókn peningaaflanna er nánast hömlulaus og óbætanleg spellvirki unnin á náttúru landsins. Ég er ekki að halda því fram að afstaðan til þjóðkirkjunnar sé lítilsvert mál, heldur að mörg önnur mál séu miklu, miklu brýnni. Ekki má gleyma því að þingmenn VG hafa flutt tillögur á alþingi um aðskilnað ríkis og kirkju, þau Árni Steinar Jóhannsson og Þuríður Backmann, síðast árið 2003. Það fór heldur aldrei svo að kirkjumálin væru ekki tekin til afgreiðslu á landsfundinum. Mjög góðar tillögur, ættaðar frá ungum vinstri grænum, um jafnrétti í trúfræðslu í skólum og  um hjónavígslur í þá veru að fólki yrði ekki mismunað eftir kynhneigð, voru samþykktar með öllum greiddum atkvæðum og yrðu til mikilla bóta ef ákvæði þar að lútandi yrðu lögbundin. Tillögu ungra grænna um "aðskilnað ríkis og kirkju" var hins vegar vísað til fulltrúaráðs til frekari umræðu. Í mínum huga var það fyrst og fremst til að...

Það er oft erfitt að átta sig á framsókn. Ég man svo vel eftir því þegar Jón Sigurðsson, þá tiltölulega nýbúinn að setja fram afturvirka stefnubreytingu í stóriðjustefnunni, sagði að ákvörðun um stuðninginn í Írak, hefði verið byggð á röngum upplýsingum, og ákvörðunin þvi röng eða mistök. Síðan á alþingi Íslendinga heldur hann því fram að listi hinna staðföstu þjóða hafi ekki verið til, hann sé í raun fréttatilkynning. Á setningu framsóknarþings, kveður hann síðan upp með það að...

Jón Torfason skrifar yfirlætisfulla grein hér á heimasíðu þinni Ögmundur um aðskilnað ríkis og kirkju. Þar skiptir hann fylgismönnum aðskilnaðar ríkis og kirkju innan VG í tvo flokka, annars vegar "Þingeyinga" sem berjast gegn afturhaldssemi kirkjunnar og hins vegar reitt ungt fólk. Nú á ég ættir að rekja til Norður Þingeyjarsýslu en mig grunar samt að Jón sé tilbúinn til að afgreiða mig einfaldlega sem reiðan ungan mann. Vissulega er ég reiður en ég virðist verða reiðari eftir því sem ég eldist. Jón reynir að búa til skrípamynd af okkur unga fólkinu (sjálfur er ég 28 ára). Við erum víst of vön allsnægtum að við bara vitum ekki hvað skiptir raunverulega máli. Þetta sýnir kannski best hve lítið Jón þekkir til ungliðanna. Hann ætti að gera tilraun til að ræða við þá áður en hann dæmir þá. Mín upplifun af ...

...Þetta mál snýst í raun um þann styrk eða stuðning sem ríkið veitir þjóðkirkjunni umfram önnur trúfélög og hvort flokkurinn sem slíkur þurfi eða eigi að taka ákveðna afstöðu til þess. Mér hefur virst að innan Vinstri grænna séu það einkum tveir hópar sem ákafast berjast fyrir aðskilnaði ríkis og kirkju. Í annan stað eru það vinir mínir Þingeyingarnir, sem ég kýs að kalla svo, sem viðhalda af miklum sóma þeirri baráttu sem Þorgils gjallandi, Benedikt frá Auðnum, Sandsskáldin og samherjar þeirra hófu á síðari hluta 19. aldar, gegn afturhaldssömum og stöðnuðum kirkjukreddum. Þeir eiga alla virðingu skilið fyrir að hlú að og viðhalda arfi forfeðra sinna þannig í andanum. Gallinn er bara sá að sú kirkja, sem Þorgils gjallandi skrifaði sínar hörðu ádeilusögur gegn, er löngu upp numin og í staðinn komin dálítið þunglamaleg en ...

Þegar ég sé niðurstöður skoðanakannana síðustu vikna og set þær í samhengi við það sem ég hlera í heita pottinum, þá finn ég bæði meðbyr og mikinn stuðning við málstað Vinstri grænna. En samtímis hljómar einkennilegur barlómur sem fyrst og fremst virðist hafa þann tilgang að finna höggstað á Samfylkingunni. Einkum er voli og væli ætlað að rýra málstað Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur.
Það verður að segjast einsog er að formaður Samfylkingarinnar hefur verið afar óheppinn með eigið ágæti síðustu misserin. Hæst hafa farið nokkrar setningar og ótti við ákvarðanir. En einnig hefur óeining og sundrung innan fylkingarinnar...

Á næstu vikum verða tvennar þýðingarmiklar kosningar og má varla á milli sjá hvorar eru mikilvægari. Fyrst kjósa Hafnfirðingar um stækkun álversins í Straumsvík þannig að það verði um þrefalt stærra en það er nú – segi þeir já. Síðan kjósa allir Íslendingar sér þing í maí, eins og lög gera ráð fyrir. En er eitthvert vit í að bera saman kosningu um deiliskipulag í einu sveitarfélagi og kosningar til þings? Já reyndar. Að þessu sinni hagar svo til að lítil þúfa Hafnfirðinga getur ...

Rannsóknarfréttamenn eiga nú sitt blómaskeið því nóg er af félagsmálaklámi að taka þessa dagana.  Byrgið og Breiðavík hafa með réttu komið til umræðu en í báðum tilvikum er spjótum einkum beint að vanhæfum stjórnendum, látnum og lifandi.
Grafalvarlega hlið málsins er að í báðum tilvikum eru talin dæmi um áníðslu á varnarlaust fólk, fullorðna og börn í heilsufarsvanda og í félagslegum vanda. Reynt er að einangra þessi mál sem slys í góðu samfélgi en í raun eru þau fremur afrakstur slysalegs samfélags. Bæði eru dæmin lýsandi fyrir...

...Í fyrsta lagi er ekki hægt að dæma fyrirtæki, samkvæmt þessu. Hvað er fyrirtæki, hugmynd, ímynd? Samkvæmt þessu er fyrirtæki allavega fyrirbæri til þess að taka á sig sakir, græða og firra eigendur ábyrgð.  Í ljósi þessarar hugmyndafræði ættu allir að vera á sömu launum í svona fyrirtækjum og bera sömu ábyrgð og ef ekki næst til allra eru er hinir saklausir. Út frá þessari reglu er leyfilegt að stela, ef um það er stofnað félag. Félagið fremur glæpina og gerendur eru saklausir, því glæpirnir eru...

Íslensk stjórnvöld hafa lagalegum skyldum að gegna gagnvart öllum sjúklingum í landinu. Þetta á líka við um vímuefnasjúklinga og fólk með geðræn vandamál. Það er ljóst af umræðu undanfarinna daga að þessum skyldum hefur hið opinbera brugðist. Umræðan um Byrgið sem upphaflega stjórnaðist af áhyggjum af fjámálamisferli er vonandi að þróast út í umfjöllun um þann mannlega harmleik sem átt hefur sér stað. Að sjálfsögðu skiptir máli að vel sé   farið með opinbert fjármagn. Sér í lagi þegar staðreyndin er sú að fjárframlög til viðkomandi faglegarar heilbrigðisþjónustu er skorin niður vegna framlaga til...

...Sem bæjarfulltrúi Vinstri grænna hef ég því enn og aftur andstöðu okkar við fyrirhugaða stækkun álbræðslunnar í Straumsvík og fyrirliggjandi deiliskipulagstillögu Arkís fyrir hönd Alcan. Vinstri græn í Hafnarfirði munu berjast gegn samþykkt hins nýja deiliskipulags því fyrirhuguð íbúakosning er í raun um stækkun Alcan en ekki deiliskipulag. Því skorar VG í Hafnarfirði á alla Hafnfirðinga að fella tillöguna um deiliskipulagið til að koma í veg fyrir stækkun álbræðslunnar í Straumsvík. 

Það er fyrir löngu kominn tími til að auka réttindi og áhrif ungs fólks í samfélaginu. Einn þáttur í því er að allir 16 ára og eldri fái að kjósa sér fulltrúa í sveitarstjórnir og á Alþingi, það er aukið lýðræði. Með þessu yrði ábyrgð ungs fólks aukin og sjálfsagður réttur þeirra til að taka þátt í mótun þjóðfélagsins gerður raunverulegur. 16 ára einstaklingur í íslensku samfélagi er orðinn virkur þátttakandi í þjóðfélaginu, hefur lokið grunnskóla og ætti að vera tilbúinn til að taka á sig á þá ábyrgð sem felst í því að kjósa sér fulltrúa á Alþingi og í sveitarstjórnir. Það ætti einnig að vera sjálfsagður réttur þessa unga fólks. Í nágrannalöndum okkur er verið að kanna þessi mál og það væri óskandi að Íslendingar tækju frumkvæði í því að ...

Ég heyrði eitt sinn viðtal við lækninn, Gro Harlem Brundtland, þáverandi forsætisráðherra Noregs. Hún var spurð um hagtölur og þegar hún svaraði þá sagði hún eitthvað á þá leið að hún skildi spurninguna, vissi ekki svarið og vildi ekki segja eitthvað sem hún ætti síðar eftir að harma að hafa sagt. Bæði eru tilsvörin eftirminnileg, svo og orð fréttamannsins sem hafði aldrei heyrt getið um slíka hreinskilni í fórum stjórnmálamanna. Skiptar skoðanir voru meðal manna um það hvort það teldist ásættanlegt að forsætisráðherra konungsríkisins léti hanka sig á spurningum um hagtölur og hvort það væri forsvaranlegt að kerlingin í brúnni segðist ekki hafa hugmynd um gang mála í hagkerfinu. Ýmsir töluðu um mistök en aðrir töluðu um heiðarleika. Og sumir töldu það mistök af ráðherranum að hafa ekki kynnt sér tölurnar fyrir viðtalið...

Nýverið fannst kona á tíræðisaldri látin í Reykjavík. Hún hafði verið dáin í rúman mánuð, ein á heimili sínu, þegar lát hennar uppgötvaðist. Það kemur reglulega fyrir á Íslandi að aldraðir einstæðingar deyi einir - og liggi dögum eða vikum saman á heimili sínu áður en komið er að þeim, rotnandi. Nályktin kemur oftar en ekki upp um dauða þeirra. Mér finnst þessi staðreynd þyngri en tárum taki.
Mér verður hugsað til góðs manns sem ég fékk örlítið að kynnast í New York á sínum tíma. Hann var á níræðisaldri, bjó í lítilli íbúð á Manhattan, og ég heimsótti hann tvisvar með vini mínum sem þekkti betur til hans. Þótt heimsóknirnar yrðu aðeins tvær var ég ekki lengi að átta mig á að...

...Það sem fékk mig til þess að setja þessar línur á blað var einmitt hlutdrægur fréttaflutningur; eða öllu heldur skortur á fréttaflutningi, Stöðvar 2 af uppstillingu Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs á höfðuborgarsvæðinu og þá sérstaklega í Kraganum. Þingflokksformaður VG, sá aðili, sem fékk afgerandi besta útkomu úr forvali flokksins á öllu höfðuborgarsvæðinu, flytur sig úr kjördæmi sínu í Reykjavík í Kragann. Þar hefur flokkur hans nú engan þingmann. Fréttastofa Stöðvar tvö segir ekki frá þessu í fréttum. Hvað veldur? Eitt er víst, ástæðan er ekki sú að þetta teljist ekki vera fréttnæmur atburður. Þetta hefur því augljóslega ekkert með fréttamat að gera. Mín niðurstaða er sú að þessu valdi hlutdrægni í fréttaflutningi. Þetta er aðeins...