Frjálsir pennar

Dóttir mín hringdi í mig um daginn frá Kaupmannahöfn þar sem hún vinnur hjá virðulegu stórfyrirtæki og spurði mig hvort ekki ættu allir að vera í verkalýðsfélagi sem eru að vinna hjá öðrum. Ég svaraði því til að það væri víst ekki lagaleg skylda til þess. Ástæða þess að hún spurði var að henni fannst eitthvað skrýtið varðandi útfærslu á launum og vinnutíma og þess vegna fór hún að leita svara og hélt að það væri kannski einhver trúnaðarmaður á staðnum. Þá var henni sagt að starfsmenn fyrirtækisins væru ekki í verkalýðsfélagi en hún gæti alltaf leitað til starfsmannastjórans. „Hef ég þá engan málssvara?“ spurði hún. Jú, starfsmannastjórinn var víst hennar málssvari. Þetta fannst henni eitthvað skrýtið. Og hvernig ráðast laun og kjör? Jú, fyrirtækið ákveður þau – og svo eru einhverjir eintaklingssamningar. Jú, jú, hún hefur þokkaleg kjör, en eitthvað fannst henni samt ótryggt við þetta.

...Árin um og fyrir 1960 (ég var fyrst á verkfallsvöktum vorið 1961) rifjuðust upp þegar ég las grein Illuga. Það skyldi þó aldrei vera að „varaliðið” hafi ekki bara átt að vera til taks ef illa liti út fyrir valdhafana. Kannski það hafi líka fengið þjálfun í því að koma af stað róstum, sem gæfu yfirvöldunum tilefni til handtöku og málaferla, yfir fáum eða mörgum eftir atvikum. Þessi „stjórnlist” er þekkt um allan heim og hafa leyniþjónustur stórveldanna löngum haft flugumenn og „sérfræðinga” á sínum snærum til þess arna. Ég man ekki hvort við sem höfðum þetta hlutverk, að verja Tjarnargötu 20, vorum kölluð varnarlið verkalýðsins, en við vorum áreiðanlega síðustu leifarnar af því, og þustum stundum út úr húsinu til að gefa umsátursmönnum ótvírætt til kynna að þeir...

...Öryggi þjóðarinnar verður best treyst með því að Ísland verði vettvangur sáttaumleitana án stuðnings við ofbeldi hvort sem er til sóknar eða varnar. Metnaður okkar á að liggja í því að fá stuðning alþjóðasamfélagsins til að reisa hér á Íslandi ráðstefnuhús yfir friðar-og öryggisviðræður; og jafnframt ætti þarna að vera mistöð vísindalegra rannsókna á tengingu loftslagsbreytinga og mengunarlosunar. Það er einnig brýnt að benda á það að sala vistvænnar orku er engin lausn á mengunarvanda. Framleiðsla á málmum undir þeim formerkjum er aðeins aukning við aðra framleiðslu en það er fyrst og fremst sóunin sem þarf að stöðva áður en gripið er til þess að bjóða vistvæna orku á verðlagi ...

...Suður í Hafnarfirði er ALCAN með álver, sem er á góðri leið með að verða að skrýmsli inní bænum. Forsvarsmenn fyrirtækisins vilja endilega stækka verið og ekki lagast ástandið í skipulagsmálum bæjarins við það. Þeir hafa jafnframt látið að því liggja að þeir geti eins lokað verksmiðjunni eins og að reka hana í óbreyttri stærð. Hótanir kallaði Ögmundur það á sínum tíma. Kostaboð segi ég. Eins og sakir standa væri alveg upplagt að taka ALCAN-fólk á orðinu, semja við fyrirtækið um minnkun og síðan lokun álversins. Þar með losnaði feikileg orka í virkjunum á Tungnársvæðinu. Þessa orku mætti sem best selja ALCOA á Reyðarfirði. Vissulega yrði að ... Hafnfirðingar eiga að greiða atkvæði um stækkun álversins áður en langt um líður. Þeir eiga sem sagt stórkostlegan leik í stöðunni sem myndi...