Annað
31. Mars 2007
ÞVÍ MEIRA ÁL ÞVÍ MINNA AF ÖÐRU
Birtist í Morgunblaðinu 30.03.07.
ÞAÐ er ekki ýkja langt síðan að ég var fylgjandi því að álframleiðendum á Íslandi yrði heimilað að stækka við sig. Í árslok 1995, fyrir rúmum áratug, fór fram atkvæðagreiðsla á Alþingi um stækkun álversins í Straumsvík. Ég var í hópi þeirra sem studdi heimildina fyrir aukinni orkusölu til álversins. Ég setti fram fyrirvara um mengunarvarnir en sagði jafnframt: "Það verður svo ekki fram hjá því horft að þessi framkvæmd mun skipta miklu máli fyrir atvinnulíf þjóðarinnar og atvinnustigið í landinu. Sönnunarbyrði er þar af leiðandi mikil, ætli menn að hafna þessum samningi. Þar sem þetta fer saman við þá staðreynd að hér er fyrst og fremst verið að fjalla um orkusölu og skatta, þá hef ég ákveðið að segja já."
Nú bregður svo við að ég er andvígur stækkun sama álvers. Hvers vegna?
Allt aðrar aðstæður
Í fyrsta lagi eru aðstæður allt aðrar á Íslandi nú en fyrir 12 árum. Þá voru framleidd 90 þúsund tonn af áli í landinu. Nú eru komnar heimildir fyrir 916 þúsund tonnum og yrði talan 1.106 þúsund tonn ef Alcan í Straumsvík fengi sínu framgengt! Læt ég þá ótalin áformuð álver á Húsavík og í Helguvík. Á það er að líta að þau rök sem áður voru sett fram um að við ættum ekki að reiða okkur um of á sjávarútveginn, hafa ekki öll eggin í sömu körfunni, eru nú að snúast upp í andhverfu sína. Nú eru menn að setja öll eggin í álkörfu! Árið 1995 var heildarframleiðsla raforku 4.650 GWst, þar af sala til stóriðju 2.391 GWst. Árið 2005 var heildarframleiðsla raforku 7.647 GWst, þar af til stóriðju 5.193 GWst. Eftir að stjórnvöld ákváðu að gera álframleiðslu að uppistöðuatvinnuvegi á Íslandi með stórfelldum virkjunum hefur mönnum orðið sífellt ljósara hve takmörkuð auðlind orkan raunverulega er. Fjölgar í hópi þeirra sem ekki vilja binda þá orku sem við virkjum marga áratugi fram í tímann til stóriðju. Með tilkomu Kárahnjúkavirkjunar stefnir í að raforkusala til stóriðju verði 9.793 GWst eða u.þ.b. 80% af áætlaðri 12.200 GWst heildarframleiðslu raforku.
Virðisaukinn meiri í öðrum atvinnugreinum
Í öðru lagi hefur komið á daginn að virðisaukinn fyrir álframleiðslu er mun minni en í öðrum atvinnugreinum. Við álframleiðslu í eigu erlendra aðila má gera ráð fyrir að aðeins um 30% af tilkostnaðinum við þessa starfsemi verði eftir í okkar hagkerfi, raforkusalan, vinnulaun, þjónusta og skattar. Í sjávarútvegi er þetta hlutfall talið vera um 80% og í ferðaþjónustu um 70%. Í ýmsum hátæknistörfum er þetta hlutfall einnig mög hátt. Álframleiðsla á Íslandi er þannig ekki arðvænleg atvinnugrein miðað við ýmsa aðra kosti.
Þegar horft er til annarra atvinnugreina þarf að hafa í huga að álframleiðslan er ekki hlutlaus gagnvart þeim. Það hefur sýnt sig að framkvæmdir tengdar stækkun álvera valda illkynja þenslu, keyra fjármagnskostnað upp en það bitnar á öllum atvinnurekstri í landinu og heimilunum að sjálfsögðu. Þessi ruðningsáhrif eru verulega skaðleg. Við verðum að horfa á þessa staðreynd af mikilli yfirvegun og raunsæi. Þetta snýst um að velja og hafna: Því meira ál, því minna af öðru!
Þegar horft er til annarra atvinnugreina þarf að hafa í huga að álframleiðslan er ekki hlutlaus gagnvart þeim. Það hefur sýnt sig að framkvæmdir tengdar stækkun álvera valda illkynja þenslu, keyra fjármagnskostnað upp en það bitnar á öllum atvinnurekstri í landinu og heimilunum að sjálfsögðu. Þessi ruðningsáhrif eru verulega skaðleg. Við verðum að horfa á þessa staðreynd af mikilli yfirvegun og raunsæi. Þetta snýst um að velja og hafna: Því meira ál, því minna af öðru!
Örlagarík ákvörðun
Svæðið við Straumsvík er tvímælalaust eitt fegursta byggingarland á öllu Faxaflóasvæðinu. Vilja menn hefta stækkunarmöguleika Hafnarfjarðar til suðurs vegna stækkunar álvers?
Ljóst er að verði af stækkun álversins mun mengun aukast umtalsvert og mun það skerða möguleika fyrir íbúabyggð og annan atvinnurekstur.
Viljum við heimila nánast þreföldun álversins í Straumsvík þannig að úr verði eitt stærsta álver í Evrópu; inni í byggð sem í ofanálag er þéttbýl og á sér mikla vaxtarmöguleika? Ákvörðun um að heimila stækkun álvers Alcans er því örlagarík ákvörðun.
Ég fjalla hér ekki um umhverfisþátt þessa máls í víðu samhengi. Það má aldrei gleymast, ekki eitt andartak, að því umfangsmeiri sem stóriðjan verður á Íslandi þeim mun meira verðum við að virkja og þá hugsanlega fórna dýrmætum náttúruperlum. Spurningin er svo einnig hin hvort við séum aflögufær til erlendra risafyrirtækja. Komum við ekki til með að eiga nóg með okkur sjálf þegar litið er til næstu áratuga?
Þetta eru meginástæður þess að ég leggst gegn því að veita álverinu í Straumsvík heimild til að færa út kvíarnar.
Ljóst er að verði af stækkun álversins mun mengun aukast umtalsvert og mun það skerða möguleika fyrir íbúabyggð og annan atvinnurekstur.
Viljum við heimila nánast þreföldun álversins í Straumsvík þannig að úr verði eitt stærsta álver í Evrópu; inni í byggð sem í ofanálag er þéttbýl og á sér mikla vaxtarmöguleika? Ákvörðun um að heimila stækkun álvers Alcans er því örlagarík ákvörðun.
Ég fjalla hér ekki um umhverfisþátt þessa máls í víðu samhengi. Það má aldrei gleymast, ekki eitt andartak, að því umfangsmeiri sem stóriðjan verður á Íslandi þeim mun meira verðum við að virkja og þá hugsanlega fórna dýrmætum náttúruperlum. Spurningin er svo einnig hin hvort við séum aflögufær til erlendra risafyrirtækja. Komum við ekki til með að eiga nóg með okkur sjálf þegar litið er til næstu áratuga?
Þetta eru meginástæður þess að ég leggst gegn því að veita álverinu í Straumsvík heimild til að færa út kvíarnar.
Frá lesendum
3. Febrúar 2012
LÁTTU BLÓÐIÐ SVELLA!
...Ég hef lengi treyst þér Ögmundur og vil gjarnan geta kosið þig í næstu kosningum, en það get ég ekki nema þú segir skilið við hið kasúldna og svikula hræ, hið forræðisvædda VG, og gangir til samstarfs við þann flokk, sem Lilja Mósesdóttir vinnur nú af fullum krafti við að koma á fót. Ef þú og Lilja sameinið krafta ykkar, þá verð ég ekki í vafa um að ég mun kjósa Samstöðu - flokk lýðræðis og velferðar. Megi gott og heiðarlegt fólk, sem þú og Lilja og fleiri, standa saman til góðra verka og réttláts samfélags til lýðræðis og velferðar.
Og trúðu mér Ögmundur, að svo hugsa flestir ...
Jón Jón Jónsson
Og trúðu mér Ögmundur, að svo hugsa flestir ...
Jón Jón Jónsson
3. Febrúar 2012
HROSSAKAUP?
Ég vona að þú sjáir af þér og greiðir atkvæði gegn tillögu Bjarna Bendiktssonar. Ég hef kynnt mér rök þín og finnst þau vond. Þú ert einn þriggja stjórnmálamanna sem ég þekki og hef alltaf stutt en í þessu máli veður þú villu vegar og ég vona þú sjáir ljósið í þessu máli því annars get ég ekki stutt þig framar. Annars lyktar þessi afstaða þín af pólitískum hrossakaupum....
Stefán Þorgrímsson
Stefán Þorgrímsson
3. Febrúar 2012
ÁKALL UM RÉTTLÆTI
...Það er ekkert launungar mál að ég tel þig vera að gera mistök í þessu máli, bæði hugsana villu og svo mjög alvarlega pólitíska skissu, nema auðvita þú haldir að þú getir farið í stjórn með Sjálfstæðisflokknum 2013. Það gæti alveg verið stjórn sem næði árangri, og hefur lengi verið ósk mín að þið í Vg farið með Sjálfstæðisflokknum í stjórn. En því miður held ég að með sama áframhaldi muni fólkið ekki kjósa á þann veg, traustið er nær ekkert og sigur Besta-flokksins mun endurtaka sig þar til í það minsta einhver þarf að bera ábyrgð. Ég vona að þú getir fundið í þessu bréfi ...
Hallur Hróarsson
Hallur Hróarsson
2. Febrúar 2012
VALDIÐ VONBRIGÐUM!
...Ég er einn af fjölmörgum sem að eru virkilega óánæðgir með ákvörðun þína í Landsdómsmálinu. Ég er gamall sjálfstæðismaður sem að gekk í VG þar sem að ég hafði virkilega trú á þér og G. Lilju. Mér fannst fyrir kosningar sumar hugsjónir okkar fara saman. Ég verð að segja það að þetta kjörtímabil hefur hver vonbrigðin á fætur öðrum dunið á manni og nú síðast föstudaginn 20. janúar. Ég hef verið sammála ykkur (þér og Lilju) í nokkrum málum þó. En ég er með nokkrar spurningar til þín; hvernig í ósköðunum getið þið sitið áfram í þessari ríkisstjórn eftir þessa uppákomu? Hvernig er það hægt, ef satt er ...
Auðbergur Magnússon
Auðbergur Magnússon
1. Febrúar 2012
ÓBRAGÐ Í MUNNINN
Þegar það lág fyrir að Geir yrði einn ákærður fékk ég óbragð í munninn. Nú fæ ég óbragð í munninn vegna þess fólks sem ræðst á þig. Ég kaus VG í síðustu kosningum og kjósi ég VG aftur er það vegna þín. Það að sjaldan sem maður verður vitni að hugrekki.
Valdimar Hjálmarsson
Valdimar Hjálmarsson
1. Febrúar 2012
HVERT GAGNRÝNIN BEINIST
...Að þessu leyti snýr gagnrýnin vissulega að BSRB en þá að þeim sem sitja við kjötkatlana, ekki almenna félagsmenn. Gagnrýnin beinist klárlega að stjórnsýslunni en þá að þeim sem hafa komið ár sinni vel fyrir borð. Hafa áhrif og taka ákvarðanir um hvert er farið og hvaða erinda. Þá er vel komið fyrir kjarabaráttu á Íslandi ef þessi ummæli eru það eina sem fær blóðið til að renna hjá forystunni.
Ingveldur
Ingveldur
27. Janúar 2012
GÓÐ KVEÐJA
...Ég hef ekki gleymt að við hrunið var kallað eftir nýrri tegund stjórnmála; stjórnmála án flokksaga, stjórnmála samræðu og sáttagjörða og aukinnar virðingar fyrir Alþingi. Nú keppast forvígismenn hins síðastnefnda við að níða skóinn af vinnustað sínum og samtalið á lítinn hljómgrunn meðal misþroskaðra þingmanna. Krafan um flokksaga hefur sjaldan verið sterkari og skoðanir þínar á smæstu málum virðast nægja til að setja þingheim á hliðina.
Nú þegar þú hefur með góðum rökum stutt afstöðu þína í Landsdómsmálinu; afstöðu sem leiðir rökrétt af orðum þínum og gjörðum í gegnum tíðina, virðist það vera markmið einhverra fyrrverandi stuðningsmanna þinna að níða af þér æruna og ævistarfið....
Stuðningsmaður
Nú þegar þú hefur með góðum rökum stutt afstöðu þína í Landsdómsmálinu; afstöðu sem leiðir rökrétt af orðum þínum og gjörðum í gegnum tíðina, virðist það vera markmið einhverra fyrrverandi stuðningsmanna þinna að níða af þér æruna og ævistarfið....
Stuðningsmaður
26. Janúar 2012
NÝJA ÍSLAND?
...Þegar kemur að Landsdómsmálinu þá er ég er fyllilega sammála þeim skilningi að atkvæðagreiðslan þar sem að samþykkt var að ákæra Geir, en engan ráðherra annan, hafi fært það mál úr þeim farvegi að vera rannsókn á aðkomu ríkisstjórnar og stjórnmálaumhverfisins að hruni fjármálakerfisins en í stað þess gert málið að flokkspólitískum slag... Viljum við beita Landsdómsákvæðinu til að slaka hefndarþorsta eða til að sýnast taka til eftir sóðaskapinn. Ef fleiri ráðherrar stæðu í sömu sporum og Geir Haarde þætti mér annað uppi á teningnum...
Dagur Pálmar Eiríksson Mörk
Dagur Pálmar Eiríksson Mörk
26. Janúar 2012
PÓLITÍSKUR FARSI
Eina ástæða þess að hætta á við þessa sýndarmálssókn er sú að um leið og þeir aðilar sem átti að ákæra með honum fengu frípassa breyttist þetta í pólitískan farsa. Að sjálfsögðu á þetta fólk að sæta ábyrgð, en ekki undir flaggi pólitískra nornaveiða.
Ellert Júlíusson
26. Janúar 2012
ANDA LÉTTAR
...fyrsta frétt af hrunauppgjörsmálum á RÚV var röng; ekki í fyrsta skipti að sú stofnun bregst. Héðan í frá treysti ég frekar athugasemdum frá þeirri merku konu, Örnu Mosdal en fréttastofu RÚV. Ég er sammála ummælum hennar á fésbók um málið: "Uppgjör við Hrunið getur aldrei falist í því að hengja Geir H. Haarde upp á snaga. Það vita allir sem vilja vita. En Íslendingar eru sérlega iðnir við að gleyma sér í tittlingaskít. Uppgjörið átti ma. að koma fram í breyttum vinnubrögðum á Alþingi, í stjórnsýslunni og í Stjórnarráðinu...
Jón Jón Jónsson
Jón Jón Jónsson
Póstlisti
Frjálsir pennar
23. Janúar 2012
Björn Jónasson skrifar: ÖLD LÝÐRÆÐISINS
Úlfar Þormóðsson, baráttumaður fyrir betri heimi, veit einsog svo margir í hans flokki, að til er aðeins ein leið. Það er leið meirihlutans. Í eina tíð töldu menn nægilegt að vera með einn flokk og einn leiðtoga. Síðan gætu menn deilt á flokksþingum en þegar niðurstaða meirihlutans lægi fyrir, skyldu menn leggja niður deilur og tala einum rómi. Fylkja sér bak við leiðtogann. Þeir sem voru svo óþroskaðir að geta ekki stigið þennan tangó með réttum takti og hæfilegum aga, voru kallaðir niðurrifsöfl, leiguþý auðvaldsins og endurskoðunarsinnar. Úlfar lýsir hinu gleðiríka lífi í "flokknum" VG, (sem illu heilli er ekki eini flokkurinn) þar sem...
23. Janúar 2012
Baldur Andrésson skrifar: HEIMSKRA MANNA VEGARÁÐ
...Lög nr. 97/2010 eiga að leiða til annarlegs valds séreignarklúbba yfir geðvöldum hlutum vegakerfis, nú í sameignarformi undir lýðstjórn. Sú hugmynd er andstæð alþýðuaskapi á Íslandi. Að auki eru hún óframkvæmanleg, á þeim þrönga grunni heimskrar markaðshyggju sem hún er reist. Lögin eru óráð. Skólaspeki gróðaleiða er þó furðu langglíf, þótt heljarhrun hafi kostað. Við stöldrum við að sinni og beitum saman viti okkar. Við höfnum vitleysu. Við höfnum hugmyndagrunni laga 97/2010.
12. Janúar 2012
Baldur Andrésson skrifar: ÖRSKÝRSLA UM VAÐLAHEIÐAR-GÖNG
Þekktir, valinkunnir sérfræðingar hafa metið að kostnaður við gerð Vaðlaheiðarganga verið vart undir 14 milljarðar kr. yrðu verlok árið 2015. Vaðlaheiðargöng hf. og Vegagerð ríkisins kynntu 11 ma kr. verðmat á göngum í mars 2011. Margt bendir til að það sé vanmat, að t.d. sé horft fram hjá verðmætri ríkisfyrgreiðslu, fjármagnskostnaði á verktíma og algerlega sleppt aukakostnaði sem og bætist við af ýmsum ástæðum. Áætluð hækkun vístölu á verktíma er vanmetin. Náttúrfarsáföll möguleg. Hafa skal í huga að sambærileg, nýgerð göng á Íslandi, tvöfölduðust bæði í krónuverði...
Leit
Stjórnborð
