Annað

Birtist í DV 19.09.07.
...„Teldu upp þjófana, nefndu þá á nafn,“ sagði einn viðmælandi minn eftir að fyrrnefnd blaðagrein hafði birst. Við þekkjum flest til aðila sem malað hafa gull á kvótabraski í smáum eða stórum stíl. Hins vegar má spyrja hvort allir séu ræningjar sem hagnast á ranglátu kerfi.  Þetta er siðferðileg spurning sem rifjar upp gamla staðhæfingu ættaða frá Vilmundi heitnum Gylfasyni: Löglegt en siðlaust. Ekki ætla ég að dæma alla menn óheiðarlega sem hafa hag af ranglátum lögum og reglum. Því fer víðs fjarri. Hins vegar má reisa þá siðferðilegu kröfu á hendur þeim, að þeir taki höndum saman með félögum sínum í íslensku samfélagi að breyta fyrirkomulagi í þá veru að réttlæti sé fullnægt.
Ef menn vilja halda sig við þá kröfu að ég telji upp ræningjana þá væri sennilega næst lagi að segja að...

Birtist í DV 17.09.07.
...Ég trúi því ekki að Íslendingar séu orðnir svo blóðlausir og værukærir að þeir láti þetta yfir sig ganga. Ég spyr um ábyrgð kjörinna fulltrúa á þingi og í bæjarstjórnum og ég spyr um embættismenn sem settir hafa verið til að stýra orkufyrirtækjum okkar – er allur hópurinn kominn á mála hjá peningavaldinu? Eða hvernig stendur á því að Alcoa var hleypt inn í sameiginlegt djúpborunarverkefni Landsvirkjunar, Orkuveitu Reykjavíkur og Hitaveitu Suðurnesja? Var það til þess að Alcoa kæmi fætinum inn fyrir dyrnar? Hvers vegna Alcoa? Hvers vegna ekki Alcan, Ríó Tintó eða Bechtel? Hafa menn engar áhyggjur af hagsmunaárekstrum á milli íslenskra orkusala og útlendra orkukaupenda? Eða líður mönnum ef til vill betur ef þeir koma ekki auga á...

Drífa Snædal skrifar athyglisverða og mjög umhugsunarverða grein hér á síðuna þar sem hún fjallar um þá gegndarlausu auðhyggju sem læsir sig nú um þjóðarlíkamann. Drífa fjallar um markaðsvæðingu samfélagsins, sem runnin er undan rifjum stjórnvalda á undanförnum árum og víkur einnig að umræðunni um Evrópusambandið og Evruna: "Einungis efnahagsleg rök eru notuð til að reka áróður fyrir evrunni sem gjaldmiðli fyrir Ísland en það gleymist iðulega í umræðunni að það kostar að halda úti fullvalda þjóð í sjálfstæðu ríki. Á mælikvarða peninganna er engin skynsemi í því að halda úti íslenskunni. Það kostar ógrynni fjár að gefa út orðabækur, túlkaþjónusta er dýr, útgáfa skáldsagna væri miklu hagkvæmari á öðrum tungumálum, fjölmiðlarnir okkar gætu farið í útrás á ensku og svo mætti lengi telja. Það eru nefnilega önnur gild rök fyrir tilveru okkar en efnahagsleg. Þau rök verða líka að heyrast í umræðunni..." Þessu er ég hjartanlega sammála eða skyldi einhver vera búinn að gleyma því að sú var tíð að rætt var um að flytja fátæka íslenska þjóð á Jótlandsheiðar. Það væri...

...Er ekki kominn tími til að þjóðin láti í sér heyra svo um munar áður en landinu öllu er stolið frá henni? Að venju lætur eftirlitsstofnun markaðshyggjunnar ekki sitt eftir liggja. Í skýrslu, sem birt var í gær og er unnin af norrænum "systurstofnunum"  Samkeppniseftirlitsins, segir, að nú þurfi að greina betur á milli samkeppnis- og einkaleyfisþátta á raforkumarkaði. Á rúv.is er staðhæft eftir skýrsluhöfundum: "Íslenski raforkumarkaðurinn hefur mikla sérstöðu vegna skorts á samkeppni." En bíðum við, á þetta ekki líka við um Svíþjóð og Noreg og reyndar Evrópu alla? Þar stefnir alls staðar í fækkun fyrirtækja, vikulega koma fram ásakanir um verðsamráð og einkokun með hækkandi raforkuverði. Samt er haldið áfram inn í öngstrætið - með samanlagðri staðfestu þeirra ...

Mikið er það annars ánægjulegt hve áhugasamur Guðlaugur Þór, heilbrigðisráðherra, er um lýðheilsumál. Í fréttum í kvöld kom fram að sérstaklega væri honum mikið mál að styrkja Lýðheilsustöð. Ný löggjöf á döfinni þar að lútandi, starfshópar stofnaðir og bókstaflega allt á fullu.  Þetta minnir mig svolítið á lúðrablásturinn á fréttamannafundunum þegar Lýðheilsutöðin var sett á laggirnar; stofnun sem á meðal annars átti – og á  - að vera stjórnvöldum til ráðgjafar um lýðheilsumál. Til dæmis um skattlagningu á hollustuvörum og óhollustunni einnig. Síðasliðið vor var virðisaukaskattur og vörugjöld færð niður á matvöru. Langmest á gosdrykkjum. Lýðheilsustöð mótmælti. Guðlaugur Þór og félagar lögðu við hlustir. Ekki eftir boðskap Lýðheilsustöðvar. Þeir hlustuðu á...

...Og hver er þá hinn "nútímalegi" fréttamaður? Það er sá maður sem kafar í málin, les sér til og færir okkur fróðleik með umfjöllun sinni. Hinn nútímalegi fréttamaður þorir að vekja máls á atriðum sem ekki endilega falla í kramið hjá valdhöfum hverju sinni. Mér þykja skrif Jóhanns Haukssonar í DV að undanförnu vera í þessum anda. Í grein sem birtist eftir hann sl. fimmtudag, er að finna margt athyglisvert, sem m.a. lýtur að útrás í orkugeiranum en þar vísar JH í fjárfestingar sænska orkurisans Vattenfall á meginlandi Evrópu. Vattenfall gengur ágætlega. En ekki sænskum raforkukaupendum, almenningi, mér og þér. Þarf Mogginn og Fréttablaðið að taka einsog einn leiðara um þetta...

Enginn deilir um að Björn Th. Björnsson, rithöfundur og listfræðingur,  var einn af andans jöfrum Íslands á öldinni sem leið. Hann lést í lok ágústmánaðar og hefur nú verið til grafar borinn. Það var við hæfi að prófasturinn á Reynivöllum í Kjós, dr. Gunnar Kristjánsson, skyldi fenginn til að jarðsyngja Björn Th. Brást honum ekki bogalistin fremur en endranær. Minningarorð hans voru áhrifarík, listræn og menningarleg í anda þess manns sem kvaddur var. Þorleifur Hauksson las úr Hraunfólkinu eftir Björn Th. og verður sá lestur án efa mörgum tilefni til að grípa þá bók út úr skápnum til að lesa. Eftirfarandi eru minningarorð Gunnars Kristjánssonar...

Ummæli Huga Ármannssonar frá Stóra-Núpi í Kastljósi Sjónvarpsins á þá lund að sú náttúrufegurð, sem nú er ógnað af virkjunaráformum Landsvirkjunar í neðri Þjórsá, sé sameign íslensku þjóðarinnar, voru sem töluð út úr mínu hjarta. Um síðustu helgi fór ég ásamt félögum mínum í VG um það svæði sem Landsvirkjun hefur áform um að virkja á við Þjórsá....Getur verið að ofbeldissvaltarinn sé kominn af stað? Að virkja eigi hvað sem tautar og raular, líkt og við Kárahnjúka...Almenningur þarf að fara að hugsa sinn gang gagnvart þessu ofbeldi. Nú er búið að upplýsa að í leynd og af ótrúlegri óskammfeilni og bíræfni voru vatnsréttindi í almannaeign framseld til ráðstöfunar hjá Landsvirkjun nokkrum dögum fyrir kosningar. Hver er siðferðileg staða slíkrar gjörðar? Hvernig á að bregðast við ofbeldi af þessu tagi? Þetta hljóta menn að þurfa að íhuga. Við þessu þarf að finna svör!

Birtist í Fréttablaðinu 03.09.07.
Djúpstæðustu átök undanfarna áratugi eru átökin um eignarhald á auðlindum til lands og sjávar. Afdrifaríkar ákvarðanir hafa verið teknar og má í því samhengi nefna kvótalögin sem allir þekkja og ýmis önnur lög af sama meiði sem eru síður kunn þótt þau eigi eftir að hafa áhrif á skiptingu gæðanna ekki síður en kvótalögin sem hafa gert suma að milljarðamæringum en svipt aðra lífsbjörginni. Lögin um Rannsóknir og nýtingu á auðlindum í jörðu, frá 1998 eru þannig einhver skelfilegustu lög síðari tíma en með þeim var eignarhald á jarðhitanum fært í hendur einkaaðila. Átökin hafa snúist um þetta...

...Það er hollt að huga að samhengi hlutanna. Þegar Orkuveita Reykjavíkur er nú sett upp á einkavæðingarfæribandið þá er það gert til að þjóna peningamönnum á borð við þá Finn og Ólaf. Þeir beinlínis lýsa því yfir að vænlegustu fjárfestingarkostir komandi ára séu á sviði raforku og vatns. Er það kannski þarna sem hina "spennandi" fjárfestingar Finns Ingólfssonar er að finna? En peningamennirnir þurfa pólitíska hjálp einsog fyrri daginn. Eðlilegt er að spurt sé: Hverjum eru þeir Vilhjálmur Þ. Vilhjálmssson, oddviti Sjálfstæðismanna og Björn Ingi Hrafnsson, oddviti Framsóknarmanna í Reykjavík, að þjóna með því að krefjast þess að OR verði færð í sölubúning með háeffun?